<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X62n1184">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1184 念佛百問</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1184 念佛百問</title>
			<author>淸 悟開著</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">62</idno>.<idno type="no">1184</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">念佛百問</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15111">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15111</charName>
				<mapping cb:dec="998151" type="PUA">U+F3B07</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+89B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>覷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[覤-儿+丘]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-07-04T09:38:26">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0355b" n="0355b"/>
<lb ed="X" n="0355b01"/>
<lb ed="X" n="0355b02"/>
<lb ed="X" n="0355b03"/>
<lb ed="X" n="0355b04"/>
<lb ed="X" n="0355b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1184-A 序</cb:mulu><head>No. 1184-A
<lb ed="X" n="0355b06"/><lb ed="R109" n="0798a01"/> 序</head>
<lb ed="X" n="0355b07"/>
<lb ed="X" n="0355b08"/><lb ed="R109" n="0798a02"/><p xml:id="pX62p0355b0801">一念念佛。全念是佛。是則名爲自性彌陀。觀想西方。
<lb ed="X" n="0355b09"/><lb ed="R109" n="0798a03"/>依正在觀。是則名爲唯心淨土。隨其心淨。則佛土淨。
<lb ed="X" n="0355b10"/><lb ed="R109" n="0798a04"/>如是如是。一切衆生。全性迷倒。彌陀安在。全心逐境。
<lb ed="X" n="0355b11"/><lb ed="R109" n="0798a05"/>淨土何存。雖具性德。未經修治。三細六粗之所埋沒。
<lb ed="X" n="0355b12"/><lb ed="R109" n="0798a06"/>自昧衣珠。流浪六趣。如來說爲可憐愍者。世間富貴。
<lb ed="X" n="0355b13"/><lb ed="R109" n="0798a07"/>人天福報。尙順勤苦。且難稱心。豈況出世了脫生死。
<lb ed="X" n="0355b14"/><lb ed="R109" n="0798a08"/>旣生希望。又畏勤修。空言性德。自誑誑人。臘月三十。
<lb ed="X" n="0355b15"/><lb ed="R109" n="0798a09"/>悔之何及。若夫旣信此門。又肯修習。少見契經。動生
<lb ed="X" n="0355b16"/><lb ed="R109" n="0798a10"/>曲見。如斯之類。其又實繁。當天台時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0355b1601" n="0355b1601"/><anchor xml:id="beg0355b1601" n="0355b1601"/>已<anchor xml:id="end0355b1601"/>論十疑。迨師
<lb ed="X" n="0355b17"/><lb ed="R109" n="0798a11"/>子林。又加或問。像季末法。障病斯多。受佛密付。諸大
<lb ed="X" n="0355b18"/><lb ed="R109" n="0798a12"/>菩薩。隨時啓闢。隨根救療。智者天如。皆其人矣。亦越
<lb ed="X" n="0355b19"/><lb ed="R109" n="0798a13"/>于今。又數百載。善根益薄。障執愈增。偶有發心。難逢
<lb ed="X" n="0355b20"/><lb ed="R109" n="0798a14"/>善導。水雲道人。深窮敎海。義括三宗。直透禪源。燈該
<lb ed="X" n="0355b21"/><lb ed="R109" n="0798a15"/>五葉。而接引三根。惟宏淨土。省菴近法。雲棲遠宗。爰
<lb ed="X" n="0355b22"/><lb ed="R109" n="0798a16"/>是先有九祖之述。至于機宜普被。宗敎兼攝。初學可
<lb ed="X" n="0355b23"/><lb ed="R109" n="0798a17"/>企。久修必循。惟此念佛百問一卷。中邊皆甜。始終俱
<lb ed="X" n="0355b24"/><lb ed="R109" n="0798a18"/>徹。旣簡而該。亦深而淺。埽去惟心。不言自性。竟認權
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0355c" n="0355c"/>
<lb ed="X" n="0355c01"/><lb ed="R109" n="0798b01"/>乘。匪泥實故。尤爲從上尊宿未經開闡。所以者何。執
<lb ed="X" n="0355c02"/><lb ed="R109" n="0798b02"/>理性者。多廢事修。反誤生西。著事相者。不棄有爲。無
<lb ed="X" n="0355c03"/><lb ed="R109" n="0798b03"/>礙直往。認作權敎。方便施設。徑中之徑。顯佛垂慈。益
<lb ed="X" n="0355c04"/><lb ed="R109" n="0798b04"/>覺親切。若此指示。洵乎蓮宗寶筏。淨土指歸。一口吐
<lb ed="X" n="0355c05"/><lb ed="R109" n="0798b05"/>盡。一字不留者矣。讀者果能心悅誠服。如說精進。慈
<lb ed="X" n="0355c06"/><lb ed="R109" n="0798b06"/>尊決定。遙爲攝受。八德池中。必生蓮花。神化形遷。定
<lb ed="X" n="0355c07"/><lb ed="R109" n="0798b07"/>當托質。惟我道人。證明非妄。末學小子。沐手焚香。頂
<lb ed="X" n="0355c08"/><lb ed="R109" n="0798b08"/>禮展讀。讚歎無<anchor xml:id="nkr_note_add_0355c0801" n="0355c0801"/><anchor xml:id="beg0355c0801" n="0355c0801"/>已<anchor xml:id="end0355c0801"/>。十疑或問。蓮池寸香。滴髓眞傳。如
<lb ed="X" n="0355c09"/><lb ed="R109" n="0798b09"/>是如是。是書所在。佛祖護念。有緣遇此。當廣流布。散
<lb ed="X" n="0355c10"/><lb ed="R109" n="0798b10"/>諸香華。而供養之。</p>
<lb ed="X" n="0355c11"/><lb ed="R109" n="0798b11"/><p xml:id="pX62p0355c1101">道光五年仲冬朔月　淨業學人江沅拜撰</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0355c12"/>
<lb ed="X" n="0355c13"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1184-B 自序</cb:mulu><head>No. 1184-B
<lb ed="X" n="0355c14"/><lb ed="R109" n="0798b13"/> 自序</head>
<lb ed="X" n="0355c15"/>
<lb ed="X" n="0355c16"/><lb ed="R109" n="0798b14"/><p xml:id="pX62p0355c1601">書名念佛百問者何。夫有問必有答。不言答者。答攝
<lb ed="X" n="0355c17"/><lb ed="R109" n="0798b15"/>問中。省文也。爲數百。而所談皆念佛之事。故名念佛
<lb ed="X" n="0355c18"/><lb ed="R109" n="0798b16"/>百問焉。或謂曰。斯果彼問而君答之乎。余良久曰。此
<lb ed="X" n="0355c19"/><lb ed="R109" n="0798b17"/>雖從我這裡出。然我但知其皆談念佛之事。不復憶
<lb ed="X" n="0355c20"/><lb ed="R109" n="0798b18"/>其果彼問而我答。抑我問而彼答之也。其彼我雖茫
<lb ed="X" n="0355c21"/><lb ed="R109" n="0799a01"/>然弗知。而所談念佛事。歷歷在茲。姑請淨業之士。用
<lb ed="X" n="0355c22"/><lb ed="R109" n="0799a02"/>心於念佛者。觀而思之。或可以爲螢光之一助。則是
<lb ed="X" n="0355c23"/><lb ed="R109" n="0799a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0355c2301" n="0355c2301"/><anchor xml:id="beg0355c2301" n="0355c2301"/>已<anchor xml:id="end0355c2301"/>。</p>
<lb ed="X" n="0355c24"/><lb ed="R109" n="0799a04"/><p xml:id="pX62p0355c2401">道光五年歲次乙酉夏六月朔古吳後學悟開書</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0356a" n="0356a"/>
<lb ed="X" n="0356a01"/>
<lb ed="X" n="0356a02"/>
<lb ed="X" n="0356a03"/>
<lb ed="X" n="0356a04"/><lb ed="R109" n="0799a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">例言四則</cb:mulu><head>例言四則</head>
<lb ed="X" n="0356a05"/><lb ed="R109" n="0799a07"/><list><item xml:id="itemX62p0356a0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0356a0501" n="0356a0501"/><anchor xml:id="beg0356a0501" n="0356a0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0356a0501"/>是書多爲在家念佛修行者發。直達心源。痛掃支
<lb ed="X" n="0356a06"/><lb ed="R109" n="0799a08"/>離紆曲。好心學道之士。願加參會。而區區亦用自
<lb ed="X" n="0356a07"/><lb ed="R109" n="0799a09"/>警云。</item>
<lb ed="X" n="0356a08"/><lb ed="R109" n="0799a10"/><item xml:id="itemX62p0356a0801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0356a0801" n="0356a0801"/><anchor xml:id="beg0356a0801" n="0356a0801"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0356a0801"/>此就當時片刻之語。只歸明白曉暢。不求廣說。</item>
<lb ed="X" n="0356a09"/><lb ed="R109" n="0799a11"/><item xml:id="itemX62p0356a0901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0356a0901" n="0356a0901"/><anchor xml:id="beg0356a0901" n="0356a0901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0356a0901"/>但爲在家說者。自揣薄德。未敢冐昧凟聽于同侶。
<lb ed="X" n="0356a10"/><lb ed="R109" n="0799a12"/>然內有可通之處。願鑒諸</item>
<lb ed="X" n="0356a11"/><lb ed="R109" n="0799a13"/><item xml:id="itemX62p0356a1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0356a1101" n="0356a1101"/><anchor xml:id="beg0356a1101" n="0356a1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0356a1101"/>明眼上士。惠我敎益。於中錯謬。幸垂斥正。</item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0356a12"/>
<lb ed="X" n="0356a13"/><cb:docNumber>No. 1184</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0356a14"/><lb ed="R109" n="0799b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>念佛百問</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0356a15"/>
<lb ed="X" n="0356a16"/><lb ed="R109" n="0799b02"/><byline cb:type="author">淸雲間蓮華菴後學沙門　悟開　著</byline>
<lb ed="X" n="0356a17"/><lb ed="R109" n="0799b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">念佛百問</cb:mulu><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356a1701">淨土法門。不落偏徑。如何正說<note place="inline">一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356a18"/><lb ed="R109" n="0799b04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356a1801">此門法道。一切根器齊收。門庭施設。宜乎徹上徹下。
<lb ed="X" n="0356a19"/><lb ed="R109" n="0799b05"/>五敎全該。徹上以被上根。徹下以接下根。信行願。所
<lb ed="X" n="0356a20"/><lb ed="R109" n="0799b06"/>謂資糧。經律論。皆爲助行。要其所歸。總不可離卻淨
<lb ed="X" n="0356a21"/><lb ed="R109" n="0799b07"/>土三經。如是立說。是名正說。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356a22"/><lb ed="R109" n="0799b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356a2201">自古及今。東土大善知識。闡揚淨業正說者是誰
<lb ed="X" n="0356a23"/><lb ed="R109" n="0799b09"/><note place="inline">二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356a24"/><lb ed="R109" n="0799b10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356a2401">正說有二。一者全體大用。通途正說。二者一事一理。
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0356b" n="0356b"/>
<lb ed="X" n="0356b01"/><lb ed="R109" n="0799b11"/>逗機正說。古今大善知識。不可勝計。其所著述。多<anchor xml:id="nkr_note_add_0356b0101" n="0356b0101"/><anchor xml:id="beg0356b0101" n="0356b0101"/>已<anchor xml:id="end0356b0101"/>
<lb ed="X" n="0356b02"/><lb ed="R109" n="0799b12"/>散亡。今所存者不肖披覽甚寡。惟就見聞。其雲棲彌
<lb ed="X" n="0356b03"/><lb ed="R109" n="0799b13"/>陀疏鈔。是全體大用。通途正說。如天台十疑。天如或
<lb ed="X" n="0356b04"/><lb ed="R109" n="0799b14"/>問等。皆是一事一理。逗機正說。淨業行人最關緊要。
<lb ed="X" n="0356b05"/><lb ed="R109" n="0799b15"/>切須求閱而玩味焉。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356b06"/><lb ed="R109" n="0799b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356b0601">妙宗鈔。用三觀釋。鈍根難入。其亦偏說乎<note place="inline">三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356b07"/><lb ed="R109" n="0799b17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356b0701">觀法高深幽遠。非用天台三觀。不足以彰圓妙。是正
<lb ed="X" n="0356b08"/><lb ed="R109" n="0799b18"/>說。非偏說也。若鈍根難入者。可長誦觀經。誦之熟。思
<lb ed="X" n="0356b09"/><lb ed="R109" n="0800a01"/>之熟。隨其經文而想見之。雖不開慧性。不成觀道。亦
<lb ed="X" n="0356b10"/><lb ed="R109" n="0800a02"/>是麤淺學觀之一法。但止要誦觀經想觀經。不得在
<lb ed="X" n="0356b11"/><lb ed="R109" n="0800a03"/>觀經外。加一字講究。就在經中。不得妄性議論。不依
<lb ed="X" n="0356b12"/><lb ed="R109" n="0800a04"/>此說。恐入邪魔。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356b13"/><lb ed="R109" n="0800a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356b1301">觀想之圓妙。與持名中理一心。相去幾何<note place="inline">四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356b14"/><lb ed="R109" n="0800a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356b1401">同一不可思議。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356b15"/><lb ed="R109" n="0800a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356b1501">觀經下品。持名往生。此等持名。到何境界<note place="inline">五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356b16"/><lb ed="R109" n="0800a08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356b1601">到事一心境界。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356b17"/><lb ed="R109" n="0800a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356b1701">不到事一心。還得往生否<note place="inline">六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356b18"/><lb ed="R109" n="0800a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356b1801">不到事一心。難以往生。何以知之。阿彌陀經云。一心
<lb ed="X" n="0356b19"/><lb ed="R109" n="0800a11"/>不亂。其人臨命終時。阿彌陀佛與諸聖衆。現在其前。
<lb ed="X" n="0356b20"/><lb ed="R109" n="0800a12"/>是人終時。心不顚倒。卽得往生阿彌陀佛<name role="" type="person">極樂國</name>土。
<lb ed="X" n="0356b21"/><lb ed="R109" n="0800a13"/>心不顚倒。一心不亂。雖不能理一心。亦須事一心也
<lb ed="X" n="0356b22"/><lb ed="R109" n="0800a14"/>明甚。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356b23"/><lb ed="R109" n="0800a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356b2301">念佛時總有雜想。何能一心<note place="inline">七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356b24"/><lb ed="R109" n="0800a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356b2401">若肯長看無量壽經。靜坐思惟。保管漸得一心。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0356c" n="0356c"/>
<lb ed="X" n="0356c01"/><lb ed="R109" n="0800a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356c0101">觀經云。欲生彼國者。當修三福。又云。如此三事。名
<lb ed="X" n="0356c02"/><lb ed="R109" n="0800a18"/>爲淨業。又云。此三種業。乃是過去。未來。現在。三世
<lb ed="X" n="0356c03"/><lb ed="R109" n="0800b01"/>諸佛。淨業正因。據此。<anchor xml:id="nkr_note_add_0356c0301" n="0356c0301"/><anchor xml:id="beg0356c0301" n="0356c0301"/>已<anchor xml:id="end0356c0301"/>是淨業正因。不必更求觀
<lb ed="X" n="0356c04"/><lb ed="R109" n="0800b02"/>法可乎<note place="inline">八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356c05"/><lb ed="R109" n="0800b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356c0501">此經正旨。歸在十六觀門。所云淨業正因者。正是偏
<lb ed="X" n="0356c06"/><lb ed="R109" n="0800b04"/>正之正。非正助之正。猶言如此三福。爲淨業中眞正
<lb ed="X" n="0356c07"/><lb ed="R109" n="0800b05"/>之因。不是偏邪之因也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356c08"/><lb ed="R109" n="0800b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356c0801">觀經是心作佛。是心是佛。其意云何<note place="inline">九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356c09"/><lb ed="R109" n="0800b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356c0901">作者。修也。言是心修佛道。是心本是佛也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356c10"/><lb ed="R109" n="0800b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356c1001">旣本是佛。何假修爲。所以無心合道。道在是焉。起
<lb ed="X" n="0356c11"/><lb ed="R109" n="0800b09"/>念興修。修滋妄耳<note place="inline">十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356c12"/><lb ed="R109" n="0800b10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356c1201">不修到十分田地。安得無心合道。道在是焉耶。修而
<lb ed="X" n="0356c13"/><lb ed="R109" n="0800b11"/>滋妄。修成妄滅。不修而妄。妄妄無窮。思之。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356c14"/><lb ed="R109" n="0800b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356c1401">觀經云。於現身中得念佛三昧。云何爲念佛三昧
<lb ed="X" n="0356c15"/><lb ed="R109" n="0800b13"/><note place="inline">十一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356c16"/><lb ed="R109" n="0800b14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356c1601">梵語三昧。此云正定。亦云正受。念佛三昧者。思專想
<lb ed="X" n="0356c17"/><lb ed="R109" n="0800b15"/>寂。智與理冥。欲人易曉。復作一說。念卽佛。佛卽念。念
<lb ed="X" n="0356c18"/><lb ed="R109" n="0800b16"/>佛一如。亦無念佛之相可得。是名念佛三昧。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356c19"/><lb ed="R109" n="0800b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356c1901">觀經無量壽佛。身高六十萬億那由他恒河沙由
<lb ed="X" n="0356c20"/><lb ed="R109" n="0800b18"/>旬。如何觀法<note place="inline">十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356c21"/><lb ed="R109" n="0801a01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356c2101">自他相亡。如說而觀。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0356c22"/><lb ed="R109" n="0801a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0356c2201">彌陀疏鈔。何以謂之通途正說<note place="inline">十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0356c23"/><lb ed="R109" n="0801a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0356c2301">不矯不枉。無黨無偏。中正和平。獨明厥旨。謂之通途
<lb ed="X" n="0356c24"/><lb ed="R109" n="0801a04"/>正說。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0357a" n="0357a"/>
<lb ed="X" n="0357a01"/><lb ed="R109" n="0801a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357a0101">十疑或問。何以謂之一事一理逗機正說<note place="inline">十四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357a02"/><lb ed="R109" n="0801a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357a0201">初欲起信。尙具疑情。十疑論。剖明所以。令其豁然無
<lb ed="X" n="0357a03"/><lb ed="R109" n="0801a07"/>滯。參禪人。或稍知光影。卽輕藐蓮宗。皆由不明佛理。
<lb ed="X" n="0357a04"/><lb ed="R109" n="0801a08"/>誤入狂癡。天如和尙痛下犍椎。擊開迷網。專爲一類
<lb ed="X" n="0357a05"/><lb ed="R109" n="0801a09"/>之機。發明正旨。謂之一事一理。逗機正說。此二者。最
<lb ed="X" n="0357a06"/><lb ed="R109" n="0801a10"/>關緊要。故特標出耳。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357a07"/><lb ed="R109" n="0801a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357a0701">修行之<anchor xml:id="nkr_note_add_0357a0701" n="0357a0701"/><anchor xml:id="beg0357a0701" n="0357a0701"/>士<anchor xml:id="end0357a0701"/>。得何等氣質。易於入道<note place="inline">十五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357a08"/><lb ed="R109" n="0801a12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357a0801">剛健中正純粹。此等氣質。堪作法器。剛能荷擔阿耨
<lb ed="X" n="0357a09"/><lb ed="R109" n="0801a13"/>多羅三藐三菩提。健能爲法爲人。中則不落偏徑。正
<lb ed="X" n="0357a10"/><lb ed="R109" n="0801a14"/>則不生邪思。昔日臨濟初入道。親近黃<anchor xml:id="nkr_note_add_0357a1001" n="0357a1001"/><anchor xml:id="beg0357a1001" n="0357a1001"/>蘗<anchor xml:id="end0357a1001"/>。睦州見其
<lb ed="X" n="0357a11"/><lb ed="R109" n="0801a15"/>行業純一。令問黃<anchor xml:id="nkr_note_add_0357a1101" n="0357a1101"/><anchor xml:id="beg0357a1101" n="0357a1101"/>蘗<anchor xml:id="end0357a1101"/>佛法大意。臨濟三度喫棒。旋於
<lb ed="X" n="0357a12"/><lb ed="R109" n="0801a16"/>大愚言下。悟徹佛法無多子。當知此時大悟。皆從平
<lb ed="X" n="0357a13"/><lb ed="R109" n="0801a17"/>日行業純一中來。若非行業純一。雖有百千黃<anchor xml:id="nkr_note_add_0357a1301" n="0357a1301"/><anchor xml:id="beg0357a1301" n="0357a1301"/>蘗<anchor xml:id="end0357a1301"/>大
<lb ed="X" n="0357a14"/><lb ed="R109" n="0801a18"/>愚。安能大悟耶。而臨濟之行業純一。亦由氣質之純
<lb ed="X" n="0357a15"/><lb ed="R109" n="0801b01"/>粹所致。儒書云。顏子深潛純粹。故爲孔門高弟。況佛
<lb ed="X" n="0357a16"/><lb ed="R109" n="0801b02"/>門法器。安可反遜于此。古今稱大善知識者。宗門如
<lb ed="X" n="0357a17"/><lb ed="R109" n="0801b03"/><name role="" type="person">馬祖</name>百丈等。敎下如淸涼天台等。淨土如蓮宗九祖
<lb ed="X" n="0357a18"/><lb ed="R109" n="0801b04"/>等。皆剛健中正純粹者也。然此且就世諦而論。小而
<lb ed="X" n="0357a19"/><lb ed="R109" n="0801b05"/>言之耳。其實大智慧根。光明徹乎邊表。豈可言說。我
<lb ed="X" n="0357a20"/><lb ed="R109" n="0801b06"/>等後生小子。志求大道者。敢弗勉旃。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357a21"/><lb ed="R109" n="0801b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357a2101">門庭卓立。高不可攀。淺質庸流。望崖而退。安所謂
<lb ed="X" n="0357a22"/><lb ed="R109" n="0801b08"/>三根普被<note place="inline">十六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357a23"/><lb ed="R109" n="0801b09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357a2301">大凡學道。當先知至理。猶儒家修德講學。當先知得
<lb ed="X" n="0357a24"/><lb ed="R109" n="0801b10"/>堯舜禹湯文武周公孔子之所以爲堯舜禹湯文武
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0357b" n="0357b"/>
<lb ed="X" n="0357b01"/><lb ed="R109" n="0801b11"/>周公孔子。然後一步一步學將去。縱不成聖。卽成賢。
<lb ed="X" n="0357b02"/><lb ed="R109" n="0801b12"/>不成賢。卽成大儒。隨其學力淺深。皆不失爲聖門弟
<lb ed="X" n="0357b03"/><lb ed="R109" n="0801b13"/>子。今念佛人。當先知得阿彌陀佛本願功德。又知得
<lb ed="X" n="0357b04"/><lb ed="R109" n="0801b14"/>歷祖高風。然後一步一步行將去。不得十分成就。卽
<lb ed="X" n="0357b05"/><lb ed="R109" n="0801b15"/>七八五六。乃至一二分。亦隨其學力淺深。皆得名爲
<lb ed="X" n="0357b06"/><lb ed="R109" n="0801b16"/>淨業成就。旣成就<anchor xml:id="nkr_note_add_0357b0601" n="0357b0601"/><anchor xml:id="beg0357b0601" n="0357b0601"/>已<anchor xml:id="end0357b0601"/>。皆得往生。旣往生<anchor xml:id="nkr_note_add_0357b0602" n="0357b0602"/><anchor xml:id="beg0357b0602" n="0357b0602"/>已<anchor xml:id="end0357b0602"/>。皆得不退。
<lb ed="X" n="0357b07"/><lb ed="R109" n="0801b17"/>皆得直至無上菩提。何曾不是三根普被哉。彼望崖
<lb ed="X" n="0357b08"/><lb ed="R109" n="0801b18"/>而退者。不足以語信心人也。信且不眞。佛亦無可如
<lb ed="X" n="0357b09"/><lb ed="R109" n="0802a01"/>何。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357b10"/><lb ed="R109" n="0802a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357b1001">一二分成就。皆得往生。何故認眞念佛二三十年。
<lb ed="X" n="0357b11"/><lb ed="R109" n="0802a03"/>臨終時。瑞應罕聞。豈如是之久。尙未成就一二分
<lb ed="X" n="0357b12"/><lb ed="R109" n="0802a04"/>乎<note place="inline">十七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357b13"/><lb ed="R109" n="0802a05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357b1301">良繇認眞念佛。不是認正念佛。何也。或以切實正法
<lb ed="X" n="0357b14"/><lb ed="R109" n="0802a06"/>相吿。因不順我懷。卽不入其耳。或以虗華無益相聞。
<lb ed="X" n="0357b15"/><lb ed="R109" n="0802a07"/>因恰合我意。卽期在必行。不求正法。但任<anchor xml:id="nkr_note_add_0357b1501" n="0357b1501"/><anchor xml:id="beg0357b1501" n="0357b1501"/>己<anchor xml:id="end0357b1501"/>情。因而
<lb ed="X" n="0357b16"/><lb ed="R109" n="0802a08"/>逐浪隨波。一生熱閙。所謂擔蔴棄金。唐喪光陰者矣。
<lb ed="X" n="0357b17"/><lb ed="R109" n="0802a09"/>若欲一二分淨業成就。於茲亟宜猛省。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357b18"/><lb ed="R109" n="0802a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357b1801">古人謂念佛不礙參禪。參禪不礙念佛。又有謂念
<lb ed="X" n="0357b19"/><lb ed="R109" n="0802a11"/>佛礙參禪。參禪礙念佛。究竟如何<note place="inline">十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357b20"/><lb ed="R109" n="0802a12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357b2001">法有二門。理無二致。指理言不礙。指法言礙。但理待
<lb ed="X" n="0357b21"/><lb ed="R109" n="0802a13"/>悟後而明。法卽現前所用。法者。方法也。方法卽無兩
<lb ed="X" n="0357b22"/><lb ed="R109" n="0802a14"/>般。心無二用。故言礙。歸源性無二。故言不礙。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357b23"/><lb ed="R109" n="0802a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357b2301">利根當參禪。鈍根當念佛是否<note place="inline">十九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357b24"/><lb ed="R109" n="0802a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357b2401">參禪與念佛。各從其志可也。若以利鈍配定。是何言
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0357c" n="0357c"/>
<lb ed="X" n="0357c01"/><lb ed="R109" n="0802a17"/>歟。志氣堅勇。鈍亦能悟。體究念佛。非利不成。若說祖
<lb ed="X" n="0357c02"/><lb ed="R109" n="0802a18"/>師門下。專接上根。愚夫愚婦。皆會念佛。此一往之詞
<lb ed="X" n="0357c03"/><lb ed="R109" n="0802b01"/>耳。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357c04"/><lb ed="R109" n="0802b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357c0401">參禪悟後。與佛齊肩。念佛往生。不脫生死。然否<note place="inline">二十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357c05"/><lb ed="R109" n="0802b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357c0501">悟後尙待進修。爲有業識流注未淨。潙山和尙言之
<lb ed="X" n="0357c06"/><lb ed="R109" n="0802b04"/>詳矣。只聞<name role="" type="person">極樂世界</name>蓮華中生。不聞<name role="" type="person">極樂世界</name>蓮華
<lb ed="X" n="0357c07"/><lb ed="R109" n="0802b05"/>中死。蓮池大師言之盡矣。嗟乎。不具正知見。又不明
<lb ed="X" n="0357c08"/><lb ed="R109" n="0802b06"/>典章。有如此誤。愼之哉。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357c09"/><lb ed="R109" n="0802b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357c0901">中峯云禪者淨土之禪。淨土者禪之淨土。何謂也
<lb ed="X" n="0357c10"/><lb ed="R109" n="0802b08"/><note place="inline">二十一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357c11"/><lb ed="R109" n="0802b09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357c1101">梵語禪那。此云靜慮。卽慮而靜是定。卽靜而慮是慧。
<lb ed="X" n="0357c12"/><lb ed="R109" n="0802b10"/>所云禪者。定慧耳。淨土法門。亦資定慧。禪與淨土二
<lb ed="X" n="0357c13"/><lb ed="R109" n="0802b11"/>名雖異。其定慧一也。猶云定慧者。淨土之定慧。淨土
<lb ed="X" n="0357c14"/><lb ed="R109" n="0802b12"/>者。定慧之淨土。中峯此語。葢<g ref="#CB15081">䇿</g>淨業而進定慧之功。
<lb ed="X" n="0357c15"/><lb ed="R109" n="0802b13"/>誡參徒而開淨土之行。乃禪淨雙修語也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357c16"/><lb ed="R109" n="0802b14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357c1601">禪淨雙修。要分前後。還是一時<note place="inline">二十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357c17"/><lb ed="R109" n="0802b15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357c1701">達磨宗旨。超越敎乘。不同四禪八定。所以古人道。這
<lb ed="X" n="0357c18"/><lb ed="R109" n="0802b16"/>箇尙不與敎乘合。何況儒書。是知應分前後。若先參
<lb ed="X" n="0357c19"/><lb ed="R109" n="0802b17"/>禪見性。而更修淨業。最爲順理。古來宗門龍象。並宏
<lb ed="X" n="0357c20"/><lb ed="R109" n="0802b18"/>淨業者。皆如此。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0357c21"/><lb ed="R109" n="0803a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0357c2101">天衣云。生則決定生。去則實不去。何謂也<note place="inline">二十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0357c22"/><lb ed="R109" n="0803a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0357c2201">淨土往生。佛無虗語。故云生則決定生。若了彌陀卽
<lb ed="X" n="0357c23"/><lb ed="R109" n="0803a03"/>本性。本性卽彌陀。而如來者。無所從來。亦無所去。故
<lb ed="X" n="0357c24"/><lb ed="R109" n="0803a04"/>云去則實不去。此理事並擧。權實雙彰語也。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0358a" n="0358a"/>
<lb ed="X" n="0358a01"/><lb ed="R109" n="0803a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358a0101">淨土法門。每稱禪觀。是何等禪耶<note place="inline">二十四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358a02"/><lb ed="R109" n="0803a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358a0201">非達磨禪。亦非四禪八定禪。所云禪者。乃體究念佛。
<lb ed="X" n="0358a03"/><lb ed="R109" n="0803a07"/>卽持名中理持工夫。然持名至理一心之極。達磨禪。
<lb ed="X" n="0358a04"/><lb ed="R109" n="0803a08"/>四禪八定。非二致也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358a05"/><lb ed="R109" n="0803a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358a0501">禪淨雙修。宜先禪後淨。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0358a0501" n="0358a0501"/><anchor xml:id="beg0358a0501" n="0358a0501"/>已<anchor xml:id="end0358a0501"/>聞命。<anchor xml:id="nkr_note_add_0358a0502" n="0358a0502"/><anchor xml:id="beg0358a0502" n="0358a0502"/>但<anchor xml:id="end0358a0502"/>何以不可齊
<lb ed="X" n="0358a06"/><lb ed="R109" n="0803a10"/>修。其有說乎<note place="inline">二十五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358a07"/><lb ed="R109" n="0803a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358a0701">念佛不怕取相。參禪先要離相。取與離。難以並行修
<lb ed="X" n="0358a08"/><lb ed="R109" n="0803a12"/>習。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358a09"/><lb ed="R109" n="0803a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358a0901">滯名著相。未離妄緣。達士所譏。良由是矣<note place="inline">二十六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358a10"/><lb ed="R109" n="0803a14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358a1001">念阿彌陀佛正覺圓滿之名。觀<name role="" type="person">極樂世界</name>淸淨莊嚴
<lb ed="X" n="0358a11"/><lb ed="R109" n="0803a15"/>之相。如此滯著。只怕未能切實。果能切實。則世間種
<lb ed="X" n="0358a12"/><lb ed="R109" n="0803a16"/>種幻化妄緣。自當遠離。正是捨妄歸眞之法。背塵合
<lb ed="X" n="0358a13"/><lb ed="R109" n="0803a17"/>覺之方。況此取相離相。皆是入門方便。譬若心欲到
<lb ed="X" n="0358a14"/><lb ed="R109" n="0803a18"/>家。不從其門而入。還能到家否。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358a15"/><lb ed="R109" n="0803b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358a1501">每見古德指示念佛之間。<g ref="#CB15111">覷</g>箇是誰。與參話頭相
<lb ed="X" n="0358a16"/><lb ed="R109" n="0803b02"/>似。又云自問阿那箇是本性阿彌陀。其法如此<note place="inline">廿七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358a17"/><lb ed="R109" n="0803b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358a1701">此是後代師家變法。並非佛說淨業正旨。在師家意
<lb ed="X" n="0358a18"/><lb ed="R109" n="0803b04"/>中欲人悟明本性。然間看誰字尙可。若自問阿那箇
<lb ed="X" n="0358a19"/><lb ed="R109" n="0803b05"/>是本性阿彌陀。未免引起識情湊泊之弊。近時爲師
<lb ed="X" n="0358a20"/><lb ed="R109" n="0803b06"/>者遷就學人尤甚。作家宗師。決不如是。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358a21"/><lb ed="R109" n="0803b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358a2101">學者皆稱參禪能悟。念佛不能悟。故知念佛不及
<lb ed="X" n="0358a22"/><lb ed="R109" n="0803b08"/>參禪<note place="inline">二十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358a23"/><lb ed="R109" n="0803b09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358a2301">念佛不能悟。齊東野人之語。楞嚴大勢至圓通章云。
<lb ed="X" n="0358a24"/><lb ed="R109" n="0803b10"/>不假方便。自得心開。言心開。豈非悟境。觀經上器往
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0358b" n="0358b"/>
<lb ed="X" n="0358b01"/><lb ed="R109" n="0803b11"/>生章云。解第一義。言解第一義。豈非悟境。達唯心淨
<lb ed="X" n="0358b02"/><lb ed="R109" n="0803b12"/>土。了本性彌陀。言達言了。豈非悟境。以要言之。體究
<lb ed="X" n="0358b03"/><lb ed="R109" n="0803b13"/>念佛。皆悟境也。觀雲棲疏鈔理一心文中自明。不過
<lb ed="X" n="0358b04"/><lb ed="R109" n="0803b14"/>淨土法門。以信願往生。而行修念佛。是緊要正旨。悟
<lb ed="X" n="0358b05"/><lb ed="R109" n="0803b15"/>不悟。不計也。所以永明禪師有但得見彌陀。何愁不
<lb ed="X" n="0358b06"/><lb ed="R109" n="0803b16"/>開悟之料簡。當知非因無能悟而言此也。至于達磨
<lb ed="X" n="0358b07"/><lb ed="R109" n="0803b17"/>禪宗。學者若到桶底脫落。更透過末後牢關。做箇脫
<lb ed="X" n="0358b08"/><lb ed="R109" n="0803b18"/>灑漢子。此等人作略。超過一切法門。所以謂之祖師
<lb ed="X" n="0358b09"/><lb ed="R109" n="0804a01"/>禪也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358b10"/><lb ed="R109" n="0804a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358b1001">四種念佛。其說如何<note place="inline">二十九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358b11"/><lb ed="R109" n="0804a03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358b1101">四種者。謂持名念佛。觀像念佛。觀想念佛。實相念佛
<lb ed="X" n="0358b12"/><lb ed="R109" n="0804a04"/>也。觀像所以束<anchor xml:id="nkr_note_add_0358b1201" n="0358b1201"/><anchor xml:id="beg0358b1201" n="0358b1201"/>斂<anchor xml:id="end0358b1201"/>身心。可爲觀想之前導。持名之助
<lb ed="X" n="0358b13"/><lb ed="R109" n="0804a05"/>緣。實相者。離一切相之相也。離過絕非。不可思議。持
<lb ed="X" n="0358b14"/><lb ed="R109" n="0804a06"/>名至理一心。觀想至覺觀雙亡。則同歸實相也。此念
<lb ed="X" n="0358b15"/><lb ed="R109" n="0804a07"/>佛之極則。神功妙用。非口頭三昧者所能窺測。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358b16"/><lb ed="R109" n="0804a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358b1601">念佛素稱簡易。何以今說如是之難<note place="inline">三十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358b17"/><lb ed="R109" n="0804a09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358b1701">簡易之語。其意有二。一則就其中下之根。說要截斷
<lb ed="X" n="0358b18"/><lb ed="R109" n="0804a10"/>輪迴。徑往西方。永超生死。只消專志念佛。心不顚倒。
<lb ed="X" n="0358b19"/><lb ed="R109" n="0804a11"/>不論賢愚。皆能成就。故云簡易。一據六度萬行。祗劫
<lb ed="X" n="0358b20"/><lb ed="R109" n="0804a12"/>熏修。方成佛道。今則六字洪名。不拘久近。果能正念
<lb ed="X" n="0358b21"/><lb ed="R109" n="0804a13"/>分明。便得彌陀接引。托質蓮胎。俱臻不退。豈非簡易。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358b22"/><lb ed="R109" n="0804a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358b2201">古人謂萬修萬人去。然今念佛而未必往生者何
<lb ed="X" n="0358b23"/><lb ed="R109" n="0804a15"/>故<note place="inline">三十一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358b24"/><lb ed="R109" n="0804a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358b2401">楞嚴經云。憶佛念佛。現前當來。必定見佛。此乃感應
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0358c" n="0358c"/>
<lb ed="X" n="0358c01"/><lb ed="R109" n="0804a17"/>使然。若萬人眞實感。則萬人眞實應。此之謂萬修萬
<lb ed="X" n="0358c02"/><lb ed="R109" n="0804a18"/>人去也。往生念佛之人。口雖念佛。心不依佛。仍舊自
<lb ed="X" n="0358c03"/><lb ed="R109" n="0804b01"/>逞主見。如何若何。一聞眞切語。便難而畏之。一聞方
<lb ed="X" n="0358c04"/><lb ed="R109" n="0804b02"/>便語。便易而忽之。如此念佛。實則具文而<anchor xml:id="nkr_note_add_0358c0401" n="0358c0401"/><anchor xml:id="beg0358c0401" n="0358c0401"/>已<anchor xml:id="end0358c0401"/>。未必往
<lb ed="X" n="0358c05"/><lb ed="R109" n="0804b03"/>生。若見難不畏。見易不忽。常求開導。時切精思。依佛
<lb ed="X" n="0358c06"/><lb ed="R109" n="0804b04"/>念佛。古人語。決非誑汝。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358c07"/><lb ed="R109" n="0804b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358c0701">旣發願往生。只須念佛。何假修諸功德。轉成有漏
<lb ed="X" n="0358c08"/><lb ed="R109" n="0804b06"/>之因<note place="inline">三十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358c09"/><lb ed="R109" n="0804b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358c0901">凡修佛道。福慧並尊。有漏無漏。隨人心向。不可因有
<lb ed="X" n="0358c10"/><lb ed="R109" n="0804b08"/>漏之福無常。而遂廢莊嚴佛土之大福德也。故彌陀
<lb ed="X" n="0358c11"/><lb ed="R109" n="0804b09"/>經云。不可以少善根福德因緣得生彼國。善根。念佛
<lb ed="X" n="0358c12"/><lb ed="R109" n="0804b10"/>也。福德因緣。修諸功德也。無量壽經三輩往生章云。
<lb ed="X" n="0358c13"/><lb ed="R109" n="0804b11"/>發菩提心。修諸功德。奉持齋戒。起立塔像。飯食沙門。
<lb ed="X" n="0358c14"/><lb ed="R109" n="0804b12"/>懸繒然燈。散華燒香。觀無量壽佛經云。欲生彼國者。
<lb ed="X" n="0358c15"/><lb ed="R109" n="0804b13"/>當修三福。一者孝養父母。奉侍師長。慈心不殺。修十
<lb ed="X" n="0358c16"/><lb ed="R109" n="0804b14"/>善業。二者受持三歸。具足衆戒。不犯威儀。三者發菩
<lb ed="X" n="0358c17"/><lb ed="R109" n="0804b15"/>提心。深信因果。讀誦大乘。勸進行者。又云發三種心。
<lb ed="X" n="0358c18"/><lb ed="R109" n="0804b16"/>卽便往生。何等爲三。一者至誠心。二者深心。三者迴
<lb ed="X" n="0358c19"/><lb ed="R109" n="0804b17"/>向發願心。具三心者。必生彼國。如此等說。難以備擧。
<lb ed="X" n="0358c20"/><lb ed="R109" n="0804b18"/>學者宜盡心焉。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0358c21"/><lb ed="R109" n="0805a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0358c2101">念佛本屬易行。若如前說。其不令人裹足乎<note place="inline">三十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0358c22"/><lb ed="R109" n="0805a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0358c2201">佛不異語。惟在當人善會耳。根性固有利鈍。而人力
<lb ed="X" n="0358c23"/><lb ed="R109" n="0805a03"/>又有瘠肥。但當思勉其鞠躬盡瘁。豈可漫諉之於力
<lb ed="X" n="0358c24"/><lb ed="R109" n="0805a04"/>不足也耶。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0359a" n="0359a"/>
<lb ed="X" n="0359a01"/><lb ed="R109" n="0805a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359a0101">在俗念佛。輙爲善務糾纏。有何方便。不礙修持<note place="inline">三
<lb ed="X" n="0359a02"/><lb ed="R109" n="0805a06"/>十四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359a03"/><lb ed="R109" n="0805a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359a0301">此事全在當人善於調處。調處得宜。卽不礙也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359a04"/><lb ed="R109" n="0805a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359a0401">念佛與持呪相似否<note place="inline">三十五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359a05"/><lb ed="R109" n="0805a09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359a0501">不相似。呪具威神之力。不可思議。但如法加持。卽成
<lb ed="X" n="0359a06"/><lb ed="R109" n="0805a10"/>機感。不用體究也。念佛者。有事有理。有性有相。有權
<lb ed="X" n="0359a07"/><lb ed="R109" n="0805a11"/>有實。要由體究而得明了。故不相似。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359a08"/><lb ed="R109" n="0805a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359a0801">念佛與誦經相似否<note place="inline">三十六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359a09"/><lb ed="R109" n="0805a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359a0901">可云相似。何以故。誦經者。散之而爲經中若干文義。
<lb ed="X" n="0359a10"/><lb ed="R109" n="0805a14"/>若干句義。若干字義。收之則不出一佛義。天台云。言
<lb ed="X" n="0359a11"/><lb ed="R109" n="0805a15"/>佛便周是也。今念佛者。卽是念一切經義。一切文義。
<lb ed="X" n="0359a12"/><lb ed="R109" n="0805a16"/>一切句義。一切字義。何以故。佛是覺義。經云。無上妙
<lb ed="X" n="0359a13"/><lb ed="R109" n="0805a17"/>覺。徧諸十方。出生如來。與一切法。同體平等是也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359a14"/><lb ed="R109" n="0805a18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359a1401">念佛工夫。有幾等次序。有幾時更爲要緊<note place="inline">三十七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359a15"/><lb ed="R109" n="0805b01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359a1501">次序三。一者專心念佛。二者究心念佛。三者一心念
<lb ed="X" n="0359a16"/><lb ed="R109" n="0805b02"/>佛。更爲要緊三。一者病時。二者老時。三者死時。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359a17"/><lb ed="R109" n="0805b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359a1701">念佛時有雜念起。問此雜念從何來<note place="inline">三十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359a18"/><lb ed="R109" n="0805b04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359a1801">人之一身。止有一念。念佛之念卽是他。雜念之念亦
<lb ed="X" n="0359a19"/><lb ed="R109" n="0805b05"/>卽是他。只因這一念。不能全分歸於念佛。卽有少分
<lb ed="X" n="0359a20"/><lb ed="R109" n="0805b06"/>在念佛之外。雜念者。卽此少分佛外之念。驀地裡兜
<lb ed="X" n="0359a21"/><lb ed="R109" n="0805b07"/>著塵勞業種。乘此念佛時插入耳。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359a22"/><lb ed="R109" n="0805b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359a2201">如何得除去雜念<note place="inline">三十九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359a23"/><lb ed="R109" n="0805b09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359a2301">不消除得。但自抖擻精神。以此一念。全提在佛上。雜
<lb ed="X" n="0359a24"/><lb ed="R109" n="0805b10"/>念卽無。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0359b" n="0359b"/>
<lb ed="X" n="0359b01"/><lb ed="R109" n="0805b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359b0101">雖知如是。奈精力罷弱。不能使之卽無。又當如何
<lb ed="X" n="0359b02"/><lb ed="R109" n="0805b12"/><note place="inline">四十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359b03"/><lb ed="R109" n="0805b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359b0301">道力未充。多諸散亂。收攝六根。漸歸淸淨。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0359b0301" n="0359b0301"/><anchor xml:id="beg0359b0301" n="0359b0301"/>已<anchor xml:id="end0359b0301"/>。姑
<lb ed="X" n="0359b04"/><lb ed="R109" n="0805b14"/>設方便袪之。念佛時當雜念起。不要理會他。我只是
<lb ed="X" n="0359b05"/><lb ed="R109" n="0805b15"/>念。更加目注佛像。或念注佛像。自無雜念矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359b06"/><lb ed="R109" n="0805b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359b0601">如此做去。始而果好。但久久。又有雜念起時如何
<lb ed="X" n="0359b07"/><lb ed="R109" n="0805b17"/><note place="inline">四十一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359b08"/><lb ed="R109" n="0805b18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359b0801">內心渾濁。外境紛拏。念佛便不得力。甚至雜念纏擾
<lb ed="X" n="0359b09"/><lb ed="R109" n="0806a01"/>不開。此時不必焦燥。但結湛心思。令六字洪名。一一
<lb ed="X" n="0359b10"/><lb ed="R109" n="0806a02"/>從念提起。由口出聲。耳中歷歷聽聞。又復念中流出。
<lb ed="X" n="0359b11"/><lb ed="R109" n="0806a03"/>循環貫攝。不令間斷。雜念自無。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359b12"/><lb ed="R109" n="0806a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359b1201">如此固妙。奈有鈍根不能者。又且如何<note place="inline">四十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359b13"/><lb ed="R109" n="0806a05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359b1301">智者大師。開忻厭二門。初心入道。切須起忻厭心。忻
<lb ed="X" n="0359b14"/><lb ed="R109" n="0806a06"/>厭一生。精進自發。內心渾濁。漸見澄淸。外境紛拏。自
<lb ed="X" n="0359b15"/><lb ed="R109" n="0806a07"/>然消散。念佛時。便覺輕安適悅。若忻厭不生。竟無入
<lb ed="X" n="0359b16"/><lb ed="R109" n="0806a08"/>路矣。如不會做工夫。念佛而多雜想者。可將南無阿
<lb ed="X" n="0359b17"/><lb ed="R109" n="0806a09"/>彌陀佛六个字。當念佛一聲卽記在南字上。第二聲
<lb ed="X" n="0359b18"/><lb ed="R109" n="0806a10"/>記在無字上。又阿又彌又陀又佛又南連環。記認不
<lb ed="X" n="0359b19"/><lb ed="R109" n="0806a11"/>斷。一切雜念。無處出生矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359b20"/><lb ed="R109" n="0806a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359b2001">上根念佛。亦有雜念。如何遣法<note place="inline">四十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359b21"/><lb ed="R109" n="0806a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359b2101">圓覺經云。知是空華。卽無輪轉。亦無身心。受彼生死。
<lb ed="X" n="0359b22"/><lb ed="R109" n="0806a14"/>而況於雜念者乎。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359b23"/><lb ed="R109" n="0806a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359b2301">念佛多年。何故終不得力<note place="inline">四十四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359b24"/><lb ed="R109" n="0806a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359b2401">自無主宰。但隨波逐浪。任爾多年。何能得力。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0359c" n="0359c"/>
<lb ed="X" n="0359c01"/><lb ed="R109" n="0806a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359c0101">往生不往生。利害在甚麼處<note place="inline">四十五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359c02"/><lb ed="R109" n="0806a18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359c0201">與阿彌陀佛。一念相應。利也。有一絲放不下。害也。相
<lb ed="X" n="0359c03"/><lb ed="R109" n="0806b01"/>應者。猶云同聲相應。同氣相求意也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359c04"/><lb ed="R109" n="0806b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359c0401">淨業以何爲根。以何爲因。以何爲究竟<note place="inline">四十六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359c05"/><lb ed="R109" n="0806b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359c0501">淨業行人。當以菩提心爲根。以念佛爲因。以自利利
<lb ed="X" n="0359c06"/><lb ed="R109" n="0806b04"/>他爲究竟。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359c07"/><lb ed="R109" n="0806b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359c0701">一毫之善。皆可回向西方。今不念佛。<anchor xml:id="nkr_note_add_0359c0701" n="0359c0701"/><anchor xml:id="beg0359c0701" n="0359c0701"/>但<anchor xml:id="end0359c0701"/>誦經故呪。
<lb ed="X" n="0359c08"/><lb ed="R109" n="0806b06"/>回向西方。想亦不違敎理<note place="inline">四十七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359c09"/><lb ed="R109" n="0806b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359c0901">讀誦大乘。經有明文。然是助行。觀經以修觀。彌陀經
<lb ed="X" n="0359c10"/><lb ed="R109" n="0806b08"/>以執持名號。斯爲正行。棄正修助。未達深理。殊不知
<lb ed="X" n="0359c11"/><lb ed="R109" n="0806b09"/>觀想持名者。正使轉生成熟。至命終時易于感應。修
<lb ed="X" n="0359c12"/><lb ed="R109" n="0806b10"/>餘行者。恐願力稍疎。爲他歧移奪。而致障往生耳。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359c13"/><lb ed="R109" n="0806b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359c1301">念佛不要長齋否<note place="inline">四十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359c14"/><lb ed="R109" n="0806b12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359c1401">若<anchor xml:id="nkr_note_add_0359c1401" n="0359c1401"/><anchor xml:id="beg0359c1401" n="0359c1401"/>已<anchor xml:id="end0359c1401"/>先發菩提心。決不再問此語。昔日<name role="" type="person">馬祖</name>因官人
<lb ed="X" n="0359c15"/><lb ed="R109" n="0806b13"/>問肉。喫卽是。不喫卽是。祖云。喫是中丞祿。不喫是中
<lb ed="X" n="0359c16"/><lb ed="R109" n="0806b14"/>丞福。此語大有意味。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359c17"/><lb ed="R109" n="0806b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359c1701">念佛人不能長齋。亦得往生否<note place="inline">四十九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359c18"/><lb ed="R109" n="0806b16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359c1801">凡有過。甚微薄。更功能掩過。而念佛求生極樂。心甚
<lb ed="X" n="0359c19"/><lb ed="R109" n="0806b17"/>親切。至臨命終時。道力勝于業力。決可往生。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0359c20"/><lb ed="R109" n="0806b18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0359c2001">念佛門中。帶惑往生。十念成就等說。學人耳邊。大
<lb ed="X" n="0359c21"/><lb ed="R109" n="0807a01"/>誤之極<note place="inline">五十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0359c22"/><lb ed="R109" n="0807a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0359c2201">佛不誤人。人自誤耳。何謂自誤。恃容帶惑往生。居然
<lb ed="X" n="0359c23"/><lb ed="R109" n="0807a03"/>造業。爲有十念成就。任意因循。豈知帶惑者。不待三
<lb ed="X" n="0359c24"/><lb ed="R109" n="0807a04"/>惑斷盡耳。十念者。就極忙人。不暇多念者言也。念佛
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0360a" n="0360a"/>
<lb ed="X" n="0360a01"/><lb ed="R109" n="0807a05"/>人。不悟此旨。蹉跎過了。臨命終時。業力勝于道力。奈
<lb ed="X" n="0360a02"/><lb ed="R109" n="0807a06"/>何奈何。所以平日間。必當洗除惡習。警<g ref="#CB15081">䇿</g>善根。不致
<lb ed="X" n="0360a03"/><lb ed="R109" n="0807a07"/>自誤也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360a04"/><lb ed="R109" n="0807a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360a0401">蓮池大師臨示寂。囑云。老實念佛。唯老實念佛。故
<lb ed="X" n="0360a05"/><lb ed="R109" n="0807a09"/>不必講求論議<note place="inline">五十一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0360a06"/><lb ed="R109" n="0807a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0360a0601">老實者。純眞無妄之謂。非不講求。爲老實也。經云。佛
<lb ed="X" n="0360a07"/><lb ed="R109" n="0807a11"/>法無人說。雖慧莫能了。世稱質樸者爲老實人。若全
<lb ed="X" n="0360a08"/><lb ed="R109" n="0807a12"/>無知識。則名呆人矣。今云老實念佛。非呆念佛。可想
<lb ed="X" n="0360a09"/><lb ed="R109" n="0807a13"/>而知。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360a10"/><lb ed="R109" n="0807a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360a1001">世人六亂妄想。刹那不住。求个毫無知識底呆人
<lb ed="X" n="0360a11"/><lb ed="R109" n="0807a15"/>念佛如何<note place="inline">五十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0360a12"/><lb ed="R109" n="0807a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0360a1201">雖是呆人。他聞說念佛好。便歡喜。得知念佛好。聞說
<lb ed="X" n="0360a13"/><lb ed="R109" n="0807a17"/>念佛生西方。他又歡喜。得知念佛生西方。於是遂呆
<lb ed="X" n="0360a14"/><lb ed="R109" n="0807a18"/>念佛。今日呆念。明日呆念。直呆念到命欲終時。忽然
<lb ed="X" n="0360a15"/><lb ed="R109" n="0807b01"/>阿彌陀佛放光接引。彈指往生<name role="" type="person">極樂世界</name>。此等人。可
<lb ed="X" n="0360a16"/><lb ed="R109" n="0807b02"/>謂呆而不呆。若是聦明會打算人。無所不通。無所不
<lb ed="X" n="0360a17"/><lb ed="R109" n="0807b03"/>曉。今日忙。明日忙。若功垂後世者。置弗論。直忙到臘
<lb ed="X" n="0360a18"/><lb ed="R109" n="0807b04"/>月三十日。忽然業積如山。面前齊現。此時無計可施。
<lb ed="X" n="0360a19"/><lb ed="R109" n="0807b05"/>待人發放。此等人。可謂不呆而呆。所謂如來說爲可
<lb ed="X" n="0360a20"/><lb ed="R109" n="0807b06"/>憐愍者是也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360a21"/><lb ed="R109" n="0807b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360a2101">修行不得進境咎在何處<note place="inline">五十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0360a22"/><lb ed="R109" n="0807b08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0360a2201">修行者無他。但滅諸習染之氣而<anchor xml:id="nkr_note_add_0360a2201" n="0360a2201"/><anchor xml:id="beg0360a2201" n="0360a2201"/>已<anchor xml:id="end0360a2201"/>。譬如磨鏡。垢去
<lb ed="X" n="0360a23"/><lb ed="R109" n="0807b09"/>明存。一切衆生。皆有種種習氣。所以輪轉生死。念佛
<lb ed="X" n="0360a24"/><lb ed="R109" n="0807b10"/>者。令其心歸大覺。習染潛消。若初果之破盡見惑。二
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0360b" n="0360b"/>
<lb ed="X" n="0360b01"/><lb ed="R109" n="0807b11"/>果之復破思惑六品。三果之再破思惑三品。四果之
<lb ed="X" n="0360b02"/><lb ed="R109" n="0807b12"/>破盡見思。緣覺之侵習。十地菩薩。地地之分斷一品
<lb ed="X" n="0360b03"/><lb ed="R109" n="0807b13"/>無明。等妙二覺。亦復如是。此等斷惑。我輩安能。祇可
<lb ed="X" n="0360b04"/><lb ed="R109" n="0807b14"/>求佛攝受。順佛方便慈恩。帶惑往生。然粗重垢染。不
<lb ed="X" n="0360b05"/><lb ed="R109" n="0807b15"/>得消除。成何修道者。卽如貪瞋癡愛。嫉妒<anchor xml:id="nkr_note_add_0360b0501" n="0360b0501"/><anchor xml:id="beg0360b0501" n="0360b0501"/>諂<anchor xml:id="end0360b0501"/>曲。乃至
<lb ed="X" n="0360b06"/><lb ed="R109" n="0807b16"/>機械變詐。名利私心等。皆爲障道惡緣。我不能除。被
<lb ed="X" n="0360b07"/><lb ed="R109" n="0807b17"/>其所障。所以修行不得進境。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360b08"/><lb ed="R109" n="0807b18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360b0801">親師近友。常愁牽入火坑。瞎煉盲修。又恐終成骨
<lb ed="X" n="0360b09"/><lb ed="R109" n="0808a01"/>董。聞思旣失。進退何憑<note place="inline">五十四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0360b10"/><lb ed="R109" n="0808a02"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0360b1001">末世法弱魔強。不必言矣。然虗心察取。天下未必無
<lb ed="X" n="0360b11"/><lb ed="R109" n="0808a03"/>人也。此時看經一事不可緩。但要知得看經道理。假
<lb ed="X" n="0360b12"/><lb ed="R109" n="0808a04"/>如念佛人看經。應先取淨土門中經書。詳加參究。須
<lb ed="X" n="0360b13"/><lb ed="R109" n="0808a05"/>會理通源。勿迷情偏執。本門明白。復及餘經。隨其心
<lb ed="X" n="0360b14"/><lb ed="R109" n="0808a06"/>力可耳。如今在家居士。多取一本金剛經註解看了。
<lb ed="X" n="0360b15"/><lb ed="R109" n="0808a07"/>雖修淨業。而淨業經書反不在意。眞無益而有損。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360b16"/><lb ed="R109" n="0808a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360b1601">金剛經神妙不測。彌陀經平實無奇。二經相較。勝
<lb ed="X" n="0360b17"/><lb ed="R109" n="0808a09"/>劣可知<note place="inline">五十五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0360b18"/><lb ed="R109" n="0808a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0360b1801">修行之士看佛經。解佛義。神妙不測以爲勝。平實無
<lb ed="X" n="0360b19"/><lb ed="R109" n="0808a11"/>奇以爲劣。大不可也。看經解義。要於神妙不測處。尋
<lb ed="X" n="0360b20"/><lb ed="R109" n="0808a12"/>出平實無奇底理來。平實無奇處。尋出神妙不測底
<lb ed="X" n="0360b21"/><lb ed="R109" n="0808a13"/>理來。方稱具眼。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360b22"/><lb ed="R109" n="0808a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360b2201">無量壽經三輩往生章。三說發菩提心。爲往生樞
<lb ed="X" n="0360b23"/><lb ed="R109" n="0808a15"/>要。今何各知識開示於人。惟念佛是說。不及菩提
<lb ed="X" n="0360b24"/><lb ed="R109" n="0808a16"/>心<note place="inline">五十六</note>。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0360c" n="0360c"/>
<lb ed="X" n="0360c01"/><lb ed="R109" n="0808a17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0360c0101">龍舒校本。遺漏發菩提心句。雲栖正之。省菴法師。諄
<lb ed="X" n="0360c02"/><lb ed="R109" n="0808a18"/>諄於此。作勸發菩提心文。極爲懇切。從上大善知識。
<lb ed="X" n="0360c03"/><lb ed="R109" n="0808b01"/>開念佛法門。必以勸發菩提心爲首務。始盡廣大法
<lb ed="X" n="0360c04"/><lb ed="R109" n="0808b02"/>門旨趣。若近時者。日趨日下。儒書云。何足算也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360c05"/><lb ed="R109" n="0808b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360c0501">無量壽經。劇談五善五惡等文。類似小乘經典<note place="inline">五
<lb ed="X" n="0360c06"/><lb ed="R109" n="0808b04"/>十七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0360c07"/><lb ed="R109" n="0808b05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0360c0701">經云多有菩薩。欲聞此經而不能得。豈小乘經典耶。
<lb ed="X" n="0360c08"/><lb ed="R109" n="0808b06"/>依文不依義。如之何其可也。旣有此問。試作一解。良
<lb ed="X" n="0360c09"/><lb ed="R109" n="0808b07"/>由此經。于經法滅盡之後。尙留世百年以度有緣。而
<lb ed="X" n="0360c10"/><lb ed="R109" n="0808b08"/>末世之中。根器益鈍。我佛悲心徹底。譬如長者吿誡
<lb ed="X" n="0360c11"/><lb ed="R109" n="0808b09"/>其子。而子性愚劣難曉。爲作切實語。就子可曉者而
<lb ed="X" n="0360c12"/><lb ed="R109" n="0808b10"/>語之耳。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360c13"/><lb ed="R109" n="0808b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360c1301">回向之詞。輙謂普爲衆生。廣度衆生。如此虗願而
<lb ed="X" n="0360c14"/><lb ed="R109" n="0808b12"/>云有願必成。人所難信<note place="inline">五十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0360c15"/><lb ed="R109" n="0808b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0360c1501">有口無心。可稱虗願。實有其心。便爲實願。故曰必底
<lb ed="X" n="0360c16"/><lb ed="R109" n="0808b14"/>也。現在之普爲。當來之廣度。若突然孤起。未免空談。
<lb ed="X" n="0360c17"/><lb ed="R109" n="0808b15"/>華嚴經中善財童子。徧參知識。必云我<anchor xml:id="nkr_note_add_0360c1701" n="0360c1701"/><anchor xml:id="beg0360c1701" n="0360c1701"/>已<anchor xml:id="end0360c1701"/>先發阿耨
<lb ed="X" n="0360c18"/><lb ed="R109" n="0808b16"/>多羅三藐三菩提心。而未知菩薩。云何學菩薩道。修
<lb ed="X" n="0360c19"/><lb ed="R109" n="0808b17"/>菩薩行。我聞聖者。善能誘誨。願爲我說。此是第一發
<lb ed="X" n="0360c20"/><lb ed="R109" n="0808b18"/>心修行好榜樣。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0360c2001" n="0360c2001"/><anchor xml:id="beg0360c2001" n="0360c2001"/>已<anchor xml:id="end0360c2001"/>先發菩提心。則一切修行。皆從
<lb ed="X" n="0360c21"/><lb ed="R109" n="0809a01"/>菩提心中流出。而普爲衆生。廣度衆生等。盡是菩提
<lb ed="X" n="0360c22"/><lb ed="R109" n="0809a02"/>心感發。眞實不虗。何有不遂之理。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0360c23"/><lb ed="R109" n="0809a03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0360c2301">彌陀經云。不可以少善根福德因緣得生彼國。故
<lb ed="X" n="0360c24"/><lb ed="R109" n="0809a04"/>知多則得生。少則不生也<note place="inline">五十九</note>。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0361a" n="0361a"/>
<lb ed="X" n="0361a01"/><lb ed="R109" n="0809a05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361a0101">按無量壽經三輩往生。此專指上輩說。中下二輩。自
<lb ed="X" n="0361a02"/><lb ed="R109" n="0809a06"/>有差等。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361a03"/><lb ed="R109" n="0809a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361a0301">念佛貴乎心持。何必出聲<note place="inline">六十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361a04"/><lb ed="R109" n="0809a08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361a0401">心持念佛。頗合深旨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0361a0401" n="0361a0401"/><anchor xml:id="beg0361a0401" n="0361a0401"/>但<anchor xml:id="end0361a0401"/>出聲念佛者。卽以佛聲而爲
<lb ed="X" n="0361a05"/><lb ed="R109" n="0809a09"/>助緣。有自他兼益之妙。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361a06"/><lb ed="R109" n="0809a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361a0601">然則默念可乎<note place="inline">六十一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361a07"/><lb ed="R109" n="0809a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361a0701">獨自念佛。聲默皆宜。若隨衆念佛。定應出聲。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361a08"/><lb ed="R109" n="0809a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361a0801">或謂六字念。尙存皈敬之意。四字念。竟是直稱名
<lb ed="X" n="0361a09"/><lb ed="R109" n="0809a13"/>號。以爲不可。然否<note place="inline">六十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361a10"/><lb ed="R109" n="0809a14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361a1001">古無此說。此隨世諦知見。然其稱名之義。不屬于此
<lb ed="X" n="0361a11"/><lb ed="R109" n="0809a15"/>也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361a12"/><lb ed="R109" n="0809a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361a1201">昏沈中念佛。亦有利益否<note place="inline">六十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361a13"/><lb ed="R109" n="0809a17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361a1301">昏沈中念佛。正是口念心不念耳。切須自<anchor xml:id="nkr_note_add_0361a1301" n="0361a1301"/><anchor xml:id="beg0361a1301" n="0361a1301"/>己<anchor xml:id="end0361a1301"/>警覺。勿
<lb ed="X" n="0361a14"/><lb ed="R109" n="0809a18"/>使慣常。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361a15"/><lb ed="R109" n="0809b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361a1501">世稱在家念佛誦經。能令兒孫稀少。果有其事否
<lb ed="X" n="0361a16"/><lb ed="R109" n="0809b02"/><note place="inline">六十四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361a17"/><lb ed="R109" n="0809b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361a1701">爲善降福。爲惡降殃。此一定之理。今以念佛誦經而
<lb ed="X" n="0361a18"/><lb ed="R109" n="0809b04"/>降之殃。豈念佛誦經。爲惡事耶。理云何通。又乏兒孫
<lb ed="X" n="0361a19"/><lb ed="R109" n="0809b05"/>之人。世間不少。未必是念佛誦經者也。此就世法而
<lb ed="X" n="0361a20"/><lb ed="R109" n="0809b06"/>言。若論佛法。兒孫者。前世所結之業緣耳。賢兒孫是
<lb ed="X" n="0361a21"/><lb ed="R109" n="0809b07"/>善業緣。不肖兒孫是惡業緣。無常之法。盡是夢幻泡
<lb ed="X" n="0361a22"/><lb ed="R109" n="0809b08"/>影。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361a23"/><lb ed="R109" n="0809b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361a2301">念佛之緩急。佛聲之高低。念時之行坐。如何合法
<lb ed="X" n="0361a24"/><lb ed="R109" n="0809b10"/><note place="inline">六十五</note>。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0361b" n="0361b"/>
<lb ed="X" n="0361b01"/><lb ed="R109" n="0809b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361b0101">念佛太緩。則散而無力。太急。則失于自在。不緩不急。
<lb ed="X" n="0361b02"/><lb ed="R109" n="0809b12"/>則安詳淸朗。佛聲太高。恐傷氣力。太低。易入昏散。不
<lb ed="X" n="0361b03"/><lb ed="R109" n="0809b13"/>高不低。則悠揚和雅。在道場。大衆念佛。行坐自有定
<lb ed="X" n="0361b04"/><lb ed="R109" n="0809b14"/>香。若二三知<anchor xml:id="nkr_note_add_0361b0401" n="0361b0401"/><anchor xml:id="beg0361b0401" n="0361b0401"/>己<anchor xml:id="end0361b0401"/>。自在念佛。只取念佛如法。不必拘定
<lb ed="X" n="0361b05"/><lb ed="R109" n="0809b15"/>常例。不妨通融。大約坐時宜多。行時宜少。又淸朗時
<lb ed="X" n="0361b06"/><lb ed="R109" n="0809b16"/>宜多坐。昏散時宜多行。此其大意也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361b07"/><lb ed="R109" n="0809b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361b0701">近見佛七期中。晚間跑香念佛。謂之搶西方。有此
<lb ed="X" n="0361b08"/><lb ed="R109" n="0809b18"/>法否<note place="inline">六十六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361b09"/><lb ed="R109" n="0810a01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361b0901">余始聞。不覺大駭。西方可搶耶。良由不信念佛。輕賤
<lb ed="X" n="0361b10"/><lb ed="R109" n="0810a02"/>念佛。甚至信心者。不肯念佛。皆爲此等無稽之談所
<lb ed="X" n="0361b11"/><lb ed="R109" n="0810a03"/>誤。遂不能興起道心。且多令有識者避之而莫及。吁
<lb ed="X" n="0361b12"/><lb ed="R109" n="0810a04"/>可怪也<anchor xml:id="nkr_note_add_0361b1201" n="0361b1201"/><anchor xml:id="beg0361b1201" n="0361b1201"/>已<anchor xml:id="end0361b1201"/>。可痛也<anchor xml:id="nkr_note_add_0361b1202" n="0361b1202"/><anchor xml:id="beg0361b1202" n="0361b1202"/>已<anchor xml:id="end0361b1202"/>。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361b13"/><lb ed="R109" n="0810a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361b1301">一心不亂。再求開示<note place="inline">六十七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361b14"/><lb ed="R109" n="0810a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361b1401">心月孤圓。光吞萬象。心不自心。亂從何起。若向第二
<lb ed="X" n="0361b15"/><lb ed="R109" n="0810a07"/>門頭。不無方便。譬如一个人愛了一件事。或琹棋書
<lb ed="X" n="0361b16"/><lb ed="R109" n="0810a08"/>畫。或絲竹管絃。他切心于此。直是性命不顧。寒不知
<lb ed="X" n="0361b17"/><lb ed="R109" n="0810a09"/>寒。熱不知熱。倦不知倦。饑不知饑。一切正事。都也拋
<lb ed="X" n="0361b18"/><lb ed="R109" n="0810a10"/>却。若有人來阻撓。恨不可言。如今將念佛求生西方
<lb ed="X" n="0361b19"/><lb ed="R109" n="0810a11"/>這事。亦是如是。便是一心不亂。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361b20"/><lb ed="R109" n="0810a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361b2001">念佛人何病最大。何病最多<note place="inline">六十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361b21"/><lb ed="R109" n="0810a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361b2101">湛寂靈明。本來無病。情生智隔。諸病生焉。於中偏病
<lb ed="X" n="0361b22"/><lb ed="R109" n="0810a14"/>最大。貪病最多。然非獨念佛。一切修行同此。故永明
<lb ed="X" n="0361b23"/><lb ed="R109" n="0810a15"/>壽禪師。著宗鏡錄百卷。萬善同歸集六卷。皆醫偏病
<lb ed="X" n="0361b24"/><lb ed="R109" n="0810a16"/>之妙藥也。</p></sp></cb:dialog>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0361c" n="0361c"/>
<lb ed="X" n="0361c01"/><lb ed="R109" n="0810a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361c0101">偏貪之病。愚者固爾。恐賢者未必如是<note place="inline">六十九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361c02"/><lb ed="R109" n="0810a18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361c0201">偏見貪習。設賢者有此。其病愈細。當知鬥爭堅固。並
<lb ed="X" n="0361c03"/><lb ed="R109" n="0810b01"/>由偏病使然。佛法衰殘。皆因貪習所壞。言念及此。不
<lb ed="X" n="0361c04"/><lb ed="R109" n="0810b02"/>覺淚下。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361c05"/><lb ed="R109" n="0810b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361c0501">設欲迴狂瀾于旣倒。如何而可<note place="inline">七十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361c06"/><lb ed="R109" n="0810b04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361c0601">全賴有力大人。念佛深恩。大家扶起。不肖福德雖無。
<lb ed="X" n="0361c07"/><lb ed="R109" n="0810b05"/>敢效執鞭之役。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361c08"/><lb ed="R109" n="0810b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361c0801">卽今闡揚念佛法門。應以何爲先務<note place="inline">七十一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361c09"/><lb ed="R109" n="0810b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361c0901">儒敎有云。事必師古。又有云。一須人品高。二須師法
<lb ed="X" n="0361c10"/><lb ed="R109" n="0810b08"/>古。我等佛門修道。亦當奉此語。擇取古人爲法。縱不
<lb ed="X" n="0361c11"/><lb ed="R109" n="0810b09"/>合時宜。何妨隨緣度日。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361c12"/><lb ed="R109" n="0810b10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361c1201">擇取古人爲法。請示何人<note place="inline">七十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361c13"/><lb ed="R109" n="0810b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361c1301">事求簡約。爲功必深。泛濫多歧。有名無實。今佛門中。
<lb ed="X" n="0361c14"/><lb ed="R109" n="0810b12"/>要人所熟悉。兼多考據者。則永明壽禪師。蓮池大師。
<lb ed="X" n="0361c15"/><lb ed="R109" n="0810b13"/>省菴法師。三人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0361c1501" n="0361c1501"/><anchor xml:id="beg0361c1501" n="0361c1501"/>已<anchor xml:id="end0361c1501"/>。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0361c16"/><lb ed="R109" n="0810b14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0361c1601">淨業中。書籍煩多。亦求簡約。人所易于取閱者何
<lb ed="X" n="0361c17"/><lb ed="R109" n="0810b15"/>書<note place="inline">七十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0361c18"/><lb ed="R109" n="0810b16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0361c1801">蓮池大師雲栖法彚。四明知禮法師妙宗鈔。省菴法
<lb ed="X" n="0361c19"/><lb ed="R109" n="0810b17"/>師著有省菴法師遺書。皆必要者也。其永明萬善同
<lb ed="X" n="0361c20"/><lb ed="R109" n="0810b18"/>歸集。雖非專主淨業。然修淨業者。不可少也。若宗鏡
<lb ed="X" n="0361c21"/><lb ed="R109" n="0811a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0361c2101" n="0361c2101"/><anchor xml:id="beg0361c2101" n="0361c2101"/>錄<anchor xml:id="end0361c2101"/>。文富義繁。乃第一大部論修道書。不可忽也。宋時
<lb ed="X" n="0361c22"/><lb ed="R109" n="0811a02"/><name role="" type="person">王日休</name>居士。有龍舒淨土文。本朝吳中彭二林居士。
<lb ed="X" n="0361c23"/><lb ed="R109" n="0811a03"/>所訂淨土聖賢錄。皆淨業正範。斯二居士者。在家念
<lb ed="X" n="0361c24"/><lb ed="R109" n="0811a04"/>佛。眞切修持。法門之柱石也。日來拙刻蓮宗九祖傳
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0362a" n="0362a"/>
<lb ed="X" n="0362a01"/><lb ed="R109" n="0811a05"/>略。欲使蓮宗正派源流。有所依憑。而爲文甚少。最簡
<lb ed="X" n="0362a02"/><lb ed="R109" n="0811a06"/>矣。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362a03"/><lb ed="R109" n="0811a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362a0301">爲法爲人。以何爲先<note place="inline">七十四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362a04"/><lb ed="R109" n="0811a08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362a0401">先爲自<anchor xml:id="nkr_note_add_0362a0401" n="0362a0401"/><anchor xml:id="beg0362a0401" n="0362a0401"/>己<anchor xml:id="end0362a0401"/>。何以故。若不先爲自<anchor xml:id="nkr_note_add_0362a0402" n="0362a0402"/><anchor xml:id="beg0362a0402" n="0362a0402"/>己<anchor xml:id="end0362a0402"/>。使<anchor xml:id="nkr_note_add_0362a0403" n="0362a0403"/><anchor xml:id="beg0362a0403" n="0362a0403"/>己<anchor xml:id="end0362a0403"/>通達。安能爲
<lb ed="X" n="0362a05"/><lb ed="R109" n="0811a09"/>法爲人。不但不能爲法爲人。實多誤法誤人。幷自誤
<lb ed="X" n="0362a06"/><lb ed="R109" n="0811a10"/>不少。佛法大事。八十老翁入場屋。不是小兒戲。不可
<lb ed="X" n="0362a07"/><lb ed="R109" n="0811a11"/>不知也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362a08"/><lb ed="R109" n="0811a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362a0801">好爲人師。並非惡意。何以有過<note place="inline">七十五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362a09"/><lb ed="R109" n="0811a13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362a0901">好爲者。實自用自專。未曾明白。而自以爲明白者也。
<lb ed="X" n="0362a10"/><lb ed="R109" n="0811a14"/>所以有過。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362a11"/><lb ed="R109" n="0811a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362a1101">出家受戒。不必言矣。在家男女。入道如何<note place="inline">七十六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362a12"/><lb ed="R109" n="0811a16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362a1201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0362a1201" n="0362a1201"/><anchor xml:id="beg0362a1201" n="0362a1201"/>已<anchor xml:id="end0362a1201"/>發正信正願。卽當先受三皈。行之旣熟。當自<anchor xml:id="nkr_note_add_0362a1202" n="0362a1202"/><anchor xml:id="beg0362a1202" n="0362a1202"/>己<anchor xml:id="end0362a1202"/>發
<lb ed="X" n="0362a13"/><lb ed="R109" n="0811a17"/>心。進受五戒。但先當擇有出家明師。方可求受。其菩
<lb ed="X" n="0362a14"/><lb ed="R109" n="0811a18"/>薩戒。準梵網經十重四十八輕者。正是菩薩戒相。必
<lb ed="X" n="0362a15"/><lb ed="R109" n="0811b01"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0362a1501" n="0362a1501"/><anchor xml:id="beg0362a1501" n="0362a1501"/>己<anchor xml:id="end0362a1501"/>敬發大心。切不可趁其高興。隨人上下而受佛
<lb ed="X" n="0362a16"/><lb ed="R109" n="0811b02"/>戒。此時受戒之際。第一要緊殷重心。恭敬心。千生難
<lb ed="X" n="0362a17"/><lb ed="R109" n="0811b03"/>遇心。發大菩提心。斷不可草草輕聽時下慫恿之語。
<lb ed="X" n="0362a18"/><lb ed="R109" n="0811b04"/>彼引經引古。俱非時之說也。其式叉摩那。以訛傳訛。
<lb ed="X" n="0362a19"/><lb ed="R109" n="0811b05"/>無人指正。可歎也。不肖狂言若是者。非阻其勝緣。實
<lb ed="X" n="0362a20"/><lb ed="R109" n="0811b06"/>激發其勝心而成此勝緣耳<note place="inline">式义摩那出家衆也今以處女當之故云訛</note>。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362a21"/><lb ed="R109" n="0811b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362a2101">倘不受皈戒。還可修行否<note place="inline">七十七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362a22"/><lb ed="R109" n="0811b08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362a2201">亦可修行。但應明白不受之故。旣合正理則可。不然
<lb ed="X" n="0362a23"/><lb ed="R109" n="0811b09"/>觀經云。受持三歸。具足衆戒。是爲淨業正因。不肖更
<lb ed="X" n="0362a24"/><lb ed="R109" n="0811b10"/>有一言。若女人欲受歸戒者。不妨請師至家。堂十設
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0362b" n="0362b"/>
<lb ed="X" n="0362b01"/><lb ed="R109" n="0811b11"/>座敬受。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362b02"/><lb ed="R109" n="0811b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362b0201">淨土十要西方合論。後載紀夢一篇。是事甚奇<note place="inline">七
<lb ed="X" n="0362b03"/><lb ed="R109" n="0811b13"/>十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362b04"/><lb ed="R109" n="0811b14"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362b0401">奇不奇。姑置。末後一則語。宜志之。中郞曰。吾不圖樂
<lb ed="X" n="0362b05"/><lb ed="R109" n="0811b15"/>之至此極也。使吾生時嚴持戒律尙不至此。大都乘
<lb ed="X" n="0362b06"/><lb ed="R109" n="0811b16"/>戒俱急。生品最高。次戒急。生最穩。若有乘無戒。多爲
<lb ed="X" n="0362b07"/><lb ed="R109" n="0811b17"/>業力所牽。流入八部鬼神衆去。余親見同人矣。弟般
<lb ed="X" n="0362b08"/><lb ed="R109" n="0811b18"/>若氣分頗深。戒定力甚少。夫悟理不能生戒定。亦狂
<lb ed="X" n="0362b09"/><lb ed="R109" n="0812a01"/>慧也。歸五濁。趁強健。實悟實修。兼持淨願。勤行方便。
<lb ed="X" n="0362b10"/><lb ed="R109" n="0812a02"/>憐憫一切。不久自有良晤。一入他途。可怖可畏。如不
<lb ed="X" n="0362b11"/><lb ed="R109" n="0812a03"/>能持戒。有龍樹六齋法見存。遵而行之。殺戒尤急。寄
<lb ed="X" n="0362b12"/><lb ed="R109" n="0812a04"/>語同學。未有日啓鸞刀。口貪滋味。而能生淸泰者也。
<lb ed="X" n="0362b13"/><lb ed="R109" n="0812a05"/>雖說法如雲如雨。何益于事。此則是眞語實語。眞可
<lb ed="X" n="0362b14"/><lb ed="R109" n="0812a06"/>謂助揚佛化者也。宜志之。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362b15"/><lb ed="R109" n="0812a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362b1501">觀經云。讀誦大乘。然大乘經典甚夥。當讀何經爲
<lb ed="X" n="0362b16"/><lb ed="R109" n="0812a08"/>要<note place="inline">七十九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362b17"/><lb ed="R109" n="0812a09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362b1701">讀誦大乘者。三經而外。常誦華嚴圓覺最勝。其餘隨
<lb ed="X" n="0362b18"/><lb ed="R109" n="0812a10"/>力可耳。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362b19"/><lb ed="R109" n="0812a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362b1901">當讀經時。要解義。抑直讀<note place="inline">八十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362b20"/><lb ed="R109" n="0812a12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362b2001">龐居士偈云。讀經須解義。解義卽修行。若依了義學。
<lb ed="X" n="0362b21"/><lb ed="R109" n="0812a13"/>卽入涅槃城。但正讀時。不必停聲解義。讀時且取熟。
<lb ed="X" n="0362b22"/><lb ed="R109" n="0812a14"/>待定靜之候。隨摘一文一句。細味其意。或再取善解。
<lb ed="X" n="0362b23"/><lb ed="R109" n="0812a15"/>參而會之。久之自有會得處。卽所謂解義也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362b24"/><lb ed="R109" n="0812a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362b2401">金剛經爲世所重。何不入常誦之例<note place="inline">八十一</note>。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0362c" n="0362c"/>
<lb ed="X" n="0362c01"/><lb ed="R109" n="0812a17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362c0101">世人誦經修行此經者。比比皆是。想因見過壇經。謂
<lb ed="X" n="0362c02"/><lb ed="R109" n="0812a18"/>五祖示人云。熟讀金剛經。能明心見性故耳。然古今
<lb ed="X" n="0362c03"/><lb ed="R109" n="0812b01"/>來誦經者甚多。而有會于心者絕少。何也。據不省看
<lb ed="X" n="0362c04"/><lb ed="R109" n="0812b02"/>來。無他。但爲註解所誤。縱有悟處。俱是識情計度。非
<lb ed="X" n="0362c05"/><lb ed="R109" n="0812b03"/>眞悟也。殊不知金剛經。但熟讀。忽爾會得。畢竟有个
<lb ed="X" n="0362c06"/><lb ed="R109" n="0812b04"/>入處。故五祖云云耳。然此意未易與人道也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362c07"/><lb ed="R109" n="0812b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362c0701">一切經典。註者甚多。俱誤人耶<note place="inline">八十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362c08"/><lb ed="R109" n="0812b06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362c0801">噫。此何說也。各有機宜。不可一例。華嚴經。則有淸涼
<lb ed="X" n="0362c09"/><lb ed="R109" n="0812b07"/>疏鈔。華嚴合論。圓覺。則有圭峯略疏。淸涼國師。千古
<lb ed="X" n="0362c10"/><lb ed="R109" n="0812b08"/>正解。若倦于煩長。卽觀合論。李長者。提唱十住初心。
<lb ed="X" n="0362c11"/><lb ed="R109" n="0812b09"/>便成正覺。誠哉是言也。圭峯禪師所解圓覺略疏一
<lb ed="X" n="0362c12"/><lb ed="R109" n="0812b10"/>種。簡而詳到。妙品也。其餘他經註解。不及備說。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362c13"/><lb ed="R109" n="0812b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362c1301">念佛本極要好。忽有人非理相加。及意外事。橫生
<lb ed="X" n="0362c14"/><lb ed="R109" n="0812b12"/>觸惱。不能不動瞋心。奈何<note place="inline">八十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362c15"/><lb ed="R109" n="0812b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362c1501">或念無常而自覺。或咎惡業之自招。或憐憫彼人之
<lb ed="X" n="0362c16"/><lb ed="R109" n="0812b14"/>愚癡。或保護自<anchor xml:id="nkr_note_add_0362c1601" n="0362c1601"/><anchor xml:id="beg0362c1601" n="0362c1601"/>己<anchor xml:id="end0362c1601"/>之正念。寒山子偈云。瞋是心中火。
<lb ed="X" n="0362c17"/><lb ed="R109" n="0812b15"/>能燒功德林。欲行菩薩道。忍辱護瞋心。誠如是一切
<lb ed="X" n="0362c18"/><lb ed="R109" n="0812b16"/>逆境。冰消瓦解。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362c19"/><lb ed="R109" n="0812b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362c1901">念佛本求脫離。忽有種種順境美緣。前來纏縛。如
<lb ed="X" n="0362c20"/><lb ed="R109" n="0812b18"/>何卽是<note place="inline">八十四</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0362c21"/><lb ed="R109" n="0813a01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0362c2101">當先<g ref="#CB15111">覷</g>破一切順境美緣。不是好事。賺殺人也。吾以
<lb ed="X" n="0362c22"/><lb ed="R109" n="0813a02"/><name role="" type="person">極樂世界</name>阿彌陀佛比之。扯淡得極。我方厭之惡之。
<lb ed="X" n="0362c23"/><lb ed="R109" n="0813a03"/>何貪愛之有哉。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0362c24"/><lb ed="R109" n="0813a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0362c2401">出家人。若得順境美緣。正好紹隆佛法。不可與在
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0363a" n="0363a"/>
<lb ed="X" n="0363a01"/><lb ed="R109" n="0813a05"/>家同論<note place="inline">八十五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363a02"/><lb ed="R109" n="0813a06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363a0201">紹隆佛法。談何容易。好心出家者。自應思之。深思之。
<lb ed="X" n="0363a03"/><lb ed="R109" n="0813a07"/>將一切順境美緣。安置妥貼。莫錯因果。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363a04"/><lb ed="R109" n="0813a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363a0401">在家人造業營生。今歸依三寶念佛。恐于理不合。
<lb ed="X" n="0363a05"/><lb ed="R109" n="0813a09"/>如何而可<note place="inline">八十六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363a06"/><lb ed="R109" n="0813a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363a0601">此事又在當人自<anchor xml:id="nkr_note_add_0363a0601" n="0363a0601"/><anchor xml:id="beg0363a0601" n="0363a0601"/>己<anchor xml:id="end0363a0601"/>善爲調度。因人之境界。各各不
<lb ed="X" n="0363a07"/><lb ed="R109" n="0813a11"/>同。難作一定之說。造業以害命爲最。若其造業營生。
<lb ed="X" n="0363a08"/><lb ed="R109" n="0813a12"/>於中大有積功積德之利。今且不論。大約明知而故
<lb ed="X" n="0363a09"/><lb ed="R109" n="0813a13"/>犯。惡業累累。心云何安。如將家事去濶就狹。別圖生
<lb ed="X" n="0363a10"/><lb ed="R109" n="0813a14"/>理。能使不致飢凍。卽脫去造業二字。豈不美乎。貧富
<lb ed="X" n="0363a11"/><lb ed="R109" n="0813a15"/>在于天命。不可惑也。念佛乃生死大事。不可誤也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363a12"/><lb ed="R109" n="0813a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363a1201">念佛不得一心。再乞一言開導<note place="inline">八十七</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363a13"/><lb ed="R109" n="0813a17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363a1301">每見念佛。未必六時無間。念一時。不過一二枝香而
<lb ed="X" n="0363a14"/><lb ed="R109" n="0813a18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0363a1401" n="0363a1401"/><anchor xml:id="beg0363a1401" n="0363a1401"/>已<anchor xml:id="end0363a1401"/>。縱有他事。預先安排好了。然後念佛。心中旣無所
<lb ed="X" n="0363a15"/><lb ed="R109" n="0813b01"/>事。卽可一萬個不管。於是坐下蒲團。提起精神。緊緊
<lb ed="X" n="0363a16"/><lb ed="R109" n="0813b02"/>促促。一念貫注於佛。一句一句。不令鬆隙。這一二枝
<lb ed="X" n="0363a17"/><lb ed="R109" n="0813b03"/>香何難不得一心。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363a18"/><lb ed="R109" n="0813b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363a1801">隨常念佛。亦欲一心。而不可得。再乞一言開導<note place="inline">八
<lb ed="X" n="0363a19"/><lb ed="R109" n="0813b05"/>十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363a20"/><lb ed="R109" n="0813b06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363a2001">此之一心。與前問之一心。作兩樣講法何也。前者只
<lb ed="X" n="0363a21"/><lb ed="R109" n="0813b07"/>要一切不管。少不得一心矣。是無事分心之一心也。
<lb ed="X" n="0363a22"/><lb ed="R109" n="0813b08"/>然人皆不免有事。有事。安得不管。預爲安排。祗可暫
<lb ed="X" n="0363a23"/><lb ed="R109" n="0813b09"/>智。豈能安排隨常時乎。若然有事動念。卽不得一心
<lb ed="X" n="0363a24"/><lb ed="R109" n="0813b10"/>者。則永無常得一心之時矣。豈理也哉。當知不二其
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0363b" n="0363b"/>
<lb ed="X" n="0363b01"/><lb ed="R109" n="0813b11"/>心者。亦一心之謂也。何謂不二其心。任他多般事來。
<lb ed="X" n="0363b02"/><lb ed="R109" n="0813b12"/>半各動念酬應。安排打算。而我之念佛求生淨土之
<lb ed="X" n="0363b03"/><lb ed="R109" n="0813b13"/>心。勇猛堅固。不動不搖。有事亦如是。無事亦如是。不
<lb ed="X" n="0363b04"/><lb ed="R109" n="0813b14"/>增不減。是爲不二其心。不二其心者。一心也。是有事
<lb ed="X" n="0363b05"/><lb ed="R109" n="0813b15"/>分心之一心也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363b06"/><lb ed="R109" n="0813b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363b0601">前蒙開導。極爲條暢。然止是有一心之一心。未是
<lb ed="X" n="0363b07"/><lb ed="R109" n="0813b17"/>無一心之一心。究非眞契一心之理<note place="inline">八十九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363b08"/><lb ed="R109" n="0813b18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363b0801">若以無一心。爲眞契一心之理者。汝落斷見矣。汝豈
<lb ed="X" n="0363b09"/><lb ed="R109" n="0814a01"/>不知有見無見。亦有亦無見。非有非無見。皆戲論也。
<lb ed="X" n="0363b10"/><lb ed="R109" n="0814a02"/>吾今不管有見無見。非有非無見。亦有亦無見。只管
<lb ed="X" n="0363b11"/><lb ed="R109" n="0814a03"/>念佛求生淨土。幷且不見有。不見無。不見非有非無。
<lb ed="X" n="0363b12"/><lb ed="R109" n="0814a04"/>不見亦有亦無。只見念佛求生淨土之心。了了不可
<lb ed="X" n="0363b13"/><lb ed="R109" n="0814a05"/>得。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363b14"/><lb ed="R109" n="0814a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363b1401">人生根性不一。云何而得同歸正道<note place="inline">九十</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363b15"/><lb ed="R109" n="0814a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363b1501">學道者。少不得明師善友。且明師善友。須擇作家。古
<lb ed="X" n="0363b16"/><lb ed="R109" n="0814a08"/>語云。打頭不遇作家。到老終成骨董。關係一生道業。
<lb ed="X" n="0363b17"/><lb ed="R109" n="0814a09"/>不亦重乎。古人遇著作家師匠。便忘命依從。故易歸
<lb ed="X" n="0363b18"/><lb ed="R109" n="0814a10"/>正道。工夫易成。今人輕忽師友。絕無求道之心。順其
<lb ed="X" n="0363b19"/><lb ed="R109" n="0814a11"/>行爲。則周旋往返。稍一逆之。則遠而避去。故明正道
<lb ed="X" n="0363b20"/><lb ed="R109" n="0814a12"/>者鮮矣。工夫之說。尙可問乎。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363b21"/><lb ed="R109" n="0814a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363b2101">東坡平日擕彌陀像行。可謂切矣。何以不往生<note place="inline">九
<lb ed="X" n="0363b22"/><lb ed="R109" n="0814a14"/>十一</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363b23"/><lb ed="R109" n="0814a15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363b2301">昔日東坡居士。繪彌陀像一軸。人問之曰。此軾西方
<lb ed="X" n="0363b24"/><lb ed="R109" n="0814a16"/>公據也。其願生極樂之心。亦可見矣。但臨終之際。有
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0363c" n="0363c"/>
<lb ed="X" n="0363c01"/><lb ed="R109" n="0814a17"/><g ref="#CB15081">䇿</g>以西方之事者。則曰。西方不無。然個裡著力不得。
<lb ed="X" n="0363c02"/><lb ed="R109" n="0814a18"/>因而遂不聞其往生焉。嗟乎。正當著力之時。而反云
<lb ed="X" n="0363c03"/><lb ed="R109" n="0814b01"/>著力不得居士誤耶。爲揆其情。緣東坡是大才子。佛
<lb ed="X" n="0363c04"/><lb ed="R109" n="0814b02"/>家言。見過不少。以爲必得圓妙之法。方推高手。若老
<lb ed="X" n="0363c05"/><lb ed="R109" n="0814b03"/>實念佛。與愚夫愚婦何異。似有不甘之意。其奈圓妙
<lb ed="X" n="0363c06"/><lb ed="R109" n="0814b04"/>處。平日不曾打徹。此時勉強張羅。乃只見得個裡著
<lb ed="X" n="0363c07"/><lb ed="R109" n="0814b05"/>力不得耳。念佛人。臨終往生。平平實實。一心念佛最
<lb ed="X" n="0363c08"/><lb ed="R109" n="0814b06"/>好。若好奇好勝。所謂弄巧成拙。東坡居士。可爲龜鑒。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363c09"/><lb ed="R109" n="0814b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363c0901">念佛人。命欲終時。不見瑞應。轉生疑慮。其應如何
<lb ed="X" n="0363c10"/><lb ed="R109" n="0814b08"/><note place="inline">九十二</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363c11"/><lb ed="R109" n="0814b09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363c1101">臨終瑞應者。自知時至。自見蓮華。天樂迎空。異香滿
<lb ed="X" n="0363c12"/><lb ed="R109" n="0814b10"/>室等。斯乃感應道交。顯現其間。但或隱或顯。未可定
<lb ed="X" n="0363c13"/><lb ed="R109" n="0814b11"/>也。須知因眞則果實。不必疑慮。此時只應放開一切
<lb ed="X" n="0363c14"/><lb ed="R109" n="0814b12"/>念頭。努力一心念佛。臨終念佛猛利。十惡罪人。尙能
<lb ed="X" n="0363c15"/><lb ed="R109" n="0814b13"/>往生淨土。何況平素發願修行念佛者哉。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363c16"/><lb ed="R109" n="0814b14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363c1601">淨業行人終時往生不往生可決否<note place="inline">九十三</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0363c17"/><lb ed="R109" n="0814b15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0363c1701">大段要看他平生行業。據因論果。此爲一定之法。若
<lb ed="X" n="0363c18"/><lb ed="R109" n="0814b16"/>就臨終境界決者。瑞應現前。自不必說。然要與修多
<lb ed="X" n="0363c19"/><lb ed="R109" n="0814b17"/>羅合者是。若錯雜不倫。雖好亦非也。統而言之。大抵
<lb ed="X" n="0363c20"/><lb ed="R109" n="0814b18"/>正念分明者。必有一種淸明自在作得主底氣象。決
<lb ed="X" n="0363c21"/><lb ed="R109" n="0815a01"/>不委靡不振。時淸時渾底境界也。但見翛然撒手。豈
<lb ed="X" n="0363c22"/><lb ed="R109" n="0815a02"/>似油乾火盡。不肖本師和尙臨終。實有如是高致。是
<lb ed="X" n="0363c23"/><lb ed="R109" n="0815a03"/>不肖親眼見來者。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0363c24"/><lb ed="R109" n="0815a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0363c2401">平生行業。大有前後美惡不同者。如何取準<note place="inline">九十四</note>。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0364a" n="0364a"/>
<lb ed="X" n="0364a01"/><lb ed="R109" n="0815a05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0364a0101">不論前美後惡前惡後美。但以末後一段修行爲準。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0364a02"/><lb ed="R109" n="0815a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0364a0201">淨業門頭。有魔事否<note place="inline">九十五</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0364a03"/><lb ed="R109" n="0815a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0364a0301">豈無魔事。行人被他所誤者少。自誤者多。不虗心自
<lb ed="X" n="0364a04"/><lb ed="R109" n="0815a08"/>省。不爲道親賢。內具掩飾過咎肚腸。外強作修行顏
<lb ed="X" n="0364a05"/><lb ed="R109" n="0815a09"/>面。此之自誤。皆名魔事。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0364a06"/><lb ed="R109" n="0815a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0364a0601">念佛修行。固是好事。然年輕女。人非所宜也<note place="inline">九十六</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0364a07"/><lb ed="R109" n="0815a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0364a0701">修行一事。一切衆生共之。無有不宜者。言一切衆生。
<lb ed="X" n="0364a08"/><lb ed="R109" n="0815a12"/>則飛禽走獸。地獄餓鬼等。並在其中。菩薩隨類化身。
<lb ed="X" n="0364a09"/><lb ed="R109" n="0815a13"/>常在飛禽走獸地獄餓鬼之內。敎化衆生。令成佛道。
<lb ed="X" n="0364a10"/><lb ed="R109" n="0815a14"/>豈非無有不宜者乎。我等居人倫之內。爲男爲女。爲
<lb ed="X" n="0364a11"/><lb ed="R109" n="0815a15"/>僧爲俗。爲老爲少。皆極宜修行。極宜趁早修行。何也。
<lb ed="X" n="0364a12"/><lb ed="R109" n="0815a16"/>若飛禽走獸等。罪障深重。修行難。人道修行易。不于
<lb ed="X" n="0364a13"/><lb ed="R109" n="0815a17"/>易時修行。錯過可惜。如謂女人年輕。不宜修行者。非
<lb ed="X" n="0364a14"/><lb ed="R109" n="0815a18"/>也。經中列聽衆。常有童女之名。童女豈非年輕者。佛
<lb ed="X" n="0364a15"/><lb ed="R109" n="0815b01"/>宜之。而我等謂不宜。可乎。不過凡修行者。在家人。尤
<lb ed="X" n="0364a16"/><lb ed="R109" n="0815b02"/>當調處合法。不宜任聽庸流。隨波逐浪。徒爲無益。若
<lb ed="X" n="0364a17"/><lb ed="R109" n="0815b03"/>念佛一門。家中置前所開之經書。女不識字。男爲解
<lb ed="X" n="0364a18"/><lb ed="R109" n="0815b04"/>說。隨分思惟其義。謹守常課。頻頻發願往生。外間如
<lb ed="X" n="0364a19"/><lb ed="R109" n="0815b05"/>有實有德者。請至家中。講演一番。夫實有德者。彼爲
<lb ed="X" n="0364a20"/><lb ed="R109" n="0815b06"/>法而來。決不誤人修行。倘貧賤之家。於營生次忙裡
<lb ed="X" n="0364a21"/><lb ed="R109" n="0815b07"/>偷閒。隨分念佛。頻頻發願求生淨土。不論富貴貧賤
<lb ed="X" n="0364a22"/><lb ed="R109" n="0815b08"/>男女老少。皆可念佛。極宜修行。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0364a23"/><lb ed="R109" n="0815b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0364a2301">念佛誦經家中不得安靜。又不能淨口。如何使得
<lb ed="X" n="0364a24"/><lb ed="R109" n="0815b10"/><note place="inline">九十七</note>。</p></sp>
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0364b" n="0364b"/>
<lb ed="X" n="0364b01"/><lb ed="R109" n="0815b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0364b0101">世間人情。惟銀錢最關切。譬如這宗銀錢能到我手。
<lb ed="X" n="0364b02"/><lb ed="R109" n="0815b12"/>而尙未到我手中。便時時憶想。從不覺不安靜。而不
<lb ed="X" n="0364b03"/><lb ed="R109" n="0815b13"/>憶想者也。今念佛求生淨土。便嫌不安靜矣。所以然
<lb ed="X" n="0364b04"/><lb ed="R109" n="0815b14"/>者。念佛求生淨土之心。不似銀錢之關切故耳。不然。
<lb ed="X" n="0364b05"/><lb ed="R109" n="0815b15"/>就于不安靜之間。時時憶念。有何不可。至于不能淨
<lb ed="X" n="0364b06"/><lb ed="R109" n="0815b16"/>口者。若作佛事。斷無不淨口之理。今爲修行。只因此
<lb ed="X" n="0364b07"/><lb ed="R109" n="0815b17"/>時未能淨口。則不妨於未淨口時。更修行起來。誦經
<lb ed="X" n="0364b08"/><lb ed="R109" n="0815b18"/>念佛。有何不可。道心一勇猛見得透。誰人不能淨口
<lb ed="X" n="0364b09"/><lb ed="R109" n="0816a01"/>乎。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0364b10"/><lb ed="R109" n="0816a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0364b1001">三敎同源。究竟其理如何。今在家學佛者。多闡揚
<lb ed="X" n="0364b11"/><lb ed="R109" n="0816a03"/>著作<note place="inline">九十八</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0364b12"/><lb ed="R109" n="0816a04"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0364b1201">如今初發信心通文墨者。開口必談三敎同源。然三
<lb ed="X" n="0364b13"/><lb ed="R109" n="0816a05"/>敎者。各有門戶。各有家法。各有至理。烏可同也。若至
<lb ed="X" n="0364b14"/><lb ed="R109" n="0816a06"/>理同者。釋迦牟尼佛。於<name role="" type="person">周昭王</name>二十四年四月八日。
<lb ed="X" n="0364b15"/><lb ed="R109" n="0816a07"/>在中天竺國<name role="" type="person">淨飯王</name>宮。初生下地之時。便一手指天。
<lb ed="X" n="0364b16"/><lb ed="R109" n="0816a08"/>一手指地。明白吿言。天上天下。唯吾獨尊。言獨尊。可
<lb ed="X" n="0364b17"/><lb ed="R109" n="0816a09"/>知無有並尊者矣。卽可見佛之至理。實無有能同者。
<lb ed="X" n="0364b18"/><lb ed="R109" n="0816a10"/>此是了義說。不是不了義說。若說佛居其源。千流萬
<lb ed="X" n="0364b19"/><lb ed="R109" n="0816a11"/>派。不出一源者。汝當於此細思之。歸到一源處。纔可
<lb ed="X" n="0364b20"/><lb ed="R109" n="0816a12"/>名同。未到一源處。而只在千流萬派處。豈不是異。何
<lb ed="X" n="0364b21"/><lb ed="R109" n="0816a13"/>可言同也。今且毋庸如此費詞。楞嚴經云。一門超出
<lb ed="X" n="0364b22"/><lb ed="R109" n="0816a14"/><name role="" type="person">妙莊嚴路</name>。凡修一門。必由一門深入。今修念佛。卽應
<lb ed="X" n="0364b23"/><lb ed="R109" n="0816a15"/>從念佛深入。且不許別門來雜。況三敎耶。不肖嘗云。
<lb ed="X" n="0364b24"/><lb ed="R109" n="0816a16"/>儒釋二敎。爲學之道理。時時遇合。儒釋所歸之至理。
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0364c" n="0364c"/>
<lb ed="X" n="0364c01"/><lb ed="R109" n="0816a17"/>有世間出世間之別也。不肖又言。三敎同源之義。未
<lb ed="X" n="0364c02"/><lb ed="R109" n="0816a18"/>始無有。汝但到了<name role="" type="person">極樂世界</name>。不要說此間三敎。卽十
<lb ed="X" n="0364c03"/><lb ed="R109" n="0816b01"/>方無量世界。界界無量敎門。盡在汝一箇鼻孔中出
<lb ed="X" n="0364c04"/><lb ed="R109" n="0816b02"/>氣。不爲分外矣。我佛實有如是至理。備載羣經。他書
<lb ed="X" n="0364c05"/><lb ed="R109" n="0816b03"/>無有也。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0364c06"/><lb ed="R109" n="0816b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0364c0601">三敎同源。說亦無傷。何必苦苦辯之<note place="inline">九十九</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0364c07"/><lb ed="R109" n="0816b05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0364c0701">元門外道。每竊佛家言。惑亂世人。大害也。儒與釋。釋
<lb ed="X" n="0364c08"/><lb ed="R109" n="0816b06"/>有助儒之益。而儒有利釋之功。佛眼視之。分道揚鑣。
<lb ed="X" n="0364c09"/><lb ed="R109" n="0816b07"/>固無礙也。惟是儒者。好心學佛。先因見得儒理淵源。
<lb ed="X" n="0364c10"/><lb ed="R109" n="0816b08"/>今三敎同源一句。便謂佛理猶如是爾。於是不復精
<lb ed="X" n="0364c11"/><lb ed="R109" n="0816b09"/>研。遂失進修之階位。終成蒙昧。罔窮覺海之眞源。致
<lb ed="X" n="0364c12"/><lb ed="R109" n="0816b10"/>使勝緣難就。彼岸多虗。乃三敎同源之說誤之也。故
<lb ed="X" n="0364c13"/><lb ed="R109" n="0816b11"/>不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0364c1301" n="0364c1301"/><anchor xml:id="beg0364c1301" n="0364c1301"/>已<anchor xml:id="end0364c1301"/>而言之○儒家之混沌。佛敎之三灾。依稀相
<lb ed="X" n="0364c14"/><lb ed="R109" n="0816b12"/>似。大三灾到。一切壞盡。洞然無有。儒中大聖大賢。諒
<lb ed="X" n="0364c15"/><lb ed="R109" n="0816b13"/>非凡夫所作。是三界外果位中人。來此隨類現身。化
<lb ed="X" n="0364c16"/><lb ed="R109" n="0816b14"/>人度世耳。本不淪沒。故不可槩言墮落。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0364c17"/><lb ed="R109" n="0816b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX62p0364c1701">淨土法門。念佛往生修持大意。略明于是矣。其中
<lb ed="X" n="0364c18"/><lb ed="R109" n="0816b16"/>再撮精要。必令雅俗並賞。有目皆覩<note place="inline">一百</note>。</p></sp>
<lb ed="X" n="0364c19"/><lb ed="R109" n="0816b17"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX62p0364c1901">尋常講說。淨土多曰信行願。最爲緊要。據我看來。古
<lb ed="X" n="0364c20"/><lb ed="R109" n="0816b18"/>人提出欣厭二門。此欣厭二字。尤爲緊要也。然猶未
<lb ed="X" n="0364c21"/><lb ed="R109" n="0817a01"/>也。若不認眞。雖欣厭亦空談也。故知欣厭而復加之
<lb ed="X" n="0364c22"/><lb ed="R109" n="0817a02"/>以認眞。可謂緊要中之緊要。眞爲精要者矣。何謂欣。
<lb ed="X" n="0364c23"/><lb ed="R109" n="0817a03"/>欣者欣慕也。欣慕念佛。欣慕西方。苟能欣慕。心必切。
<lb ed="X" n="0364c24"/><lb ed="R109" n="0817a04"/>何謂厭。厭者厭離也。厭離娑婆。厭離生死。苟能厭離。
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0365a" n="0365a"/>
<lb ed="X" n="0365a01"/><lb ed="R109" n="0817a05"/>心必遠。欣慕必厭離。厭離必欣慕。未有厭離而不欣
<lb ed="X" n="0365a02"/><lb ed="R109" n="0817a06"/>慕。欣慕而不厭離者也。惟其欣慕之極。則所謂信也。
<lb ed="X" n="0365a03"/><lb ed="R109" n="0817a07"/>信必眞。所謂行也。行必專。所謂願也。願必實。若其欣
<lb ed="X" n="0365a04"/><lb ed="R109" n="0817a08"/>慕不極。厭離不極。則雖信也信必淺。雖行也行必浮。
<lb ed="X" n="0365a05"/><lb ed="R109" n="0817a09"/>雖願也願必疎。故欲勸人發眞信。修專行。立實願者。
<lb ed="X" n="0365a06"/><lb ed="R109" n="0817a10"/>先須開欣厭二門。令他於念佛求生西方之事。欣慕
<lb ed="X" n="0365a07"/><lb ed="R109" n="0817a11"/>之極。於娑婆五濁惡世生死海中。厭離之極。然後眞
<lb ed="X" n="0365a08"/><lb ed="R109" n="0817a12"/>信以發起。專行以純熟。實願以成就。再<g ref="#CB15081">䇿</g>以認眞修
<lb ed="X" n="0365a09"/><lb ed="R109" n="0817a13"/>習。如此念佛。未有不往生者也。此言不爲深細。亦不
<lb ed="X" n="0365a10"/><lb ed="R109" n="0817a14"/>粗淺。于理不爲詳密。亦不滲漏。其亦可以雅俗並賞
<lb ed="X" n="0365a11"/><lb ed="R109" n="0817a15"/>有目皆覩矣乎。</p></sp></cb:dialog>
<lb ed="X" n="0365a12"/><lb ed="R109" n="0817a16"/><p xml:id="pX62p0365a1201">問答<anchor xml:id="nkr_note_add_0365a1201" n="0365a1201"/><anchor xml:id="beg0365a1201" n="0365a1201"/>已<anchor xml:id="end0365a1201"/>。至心回向。敬說偈言。</p>
<lb ed="X" n="0365a13"/><lb ed="R109" n="0817a17"/><lg type="regular" xml:id="lgX62p0365a1301"><l>我以大悲心</l><l>闡揚念佛法</l><l>仰祈三寶尊</l>
<lb ed="X" n="0365a14"/><lb ed="R109" n="0817a18"/><l>慈悲加護我</l><l>假此螢火光</l><l>化作智慧燈</l>
<lb ed="X" n="0365a15"/><lb ed="R109" n="0817b01"/><l>照耀於世間</l><l>引之深念佛</l><l>念佛願往生</l>
<lb ed="X" n="0365a16"/><lb ed="R109" n="0817b02"/><l>還來度含識</l><l>西方不退轉</l><l>直至成菩提</l></lg>
<lb ed="X" n="0365a17"/><lb ed="R109" n="0817b03"/>
<lb ed="X" n="0365a18"/><lb ed="R109" n="0817b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>念佛百問<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0365a19"/>
<lb ed="X" n="0365a20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1184-C <g ref="#CB02494">䟦</g></cb:mulu><head>No. 1184-C
<lb ed="X" n="0365a21"/><lb ed="R109" n="0817a06"/> <g ref="#CB02494">䟦</g></head>
<lb ed="X" n="0365a22"/>
<lb ed="X" n="0365a23"/><lb ed="R109" n="0817a07"/><p xml:id="pX62p0365a2301">水雲長老。梵行高潔。精研貝典。尤深淨土法門。志氣
<lb ed="X" n="0365a24"/><lb ed="R109" n="0817a08"/>閒澹。不事雕琢。眞水雲若也。與予交最善。是書問答
<pb ed="X" xml:id="X62.1184.0365b" n="0365b"/>
<lb ed="X" n="0365b01"/><lb ed="R109" n="0817a09"/>百則。提唱蓮宗。皆是脚踏實地。從正知正見流出。剖
<lb ed="X" n="0365b02"/><lb ed="R109" n="0817a10"/>疑辨惑。切當今時。上秉佛祖宗旨。不違毫髮。固末法
<lb ed="X" n="0365b03"/><lb ed="R109" n="0817a11"/>之津梁。至於出語直截。立意圓正。具眼者必能鑑諸。
<lb ed="X" n="0365b04"/><lb ed="R109" n="0817a12"/>可不待予贅。</p><p xml:id="pX62p0365b0406" cb:place="inline">道光乙酉良月旣望寶嚴學人貝墉謹
<lb ed="X" n="0365b05"/><lb ed="R109" n="0817a13"/><g ref="#CB02494">䟦</g>於四色蓮居之南窗</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0355b1601" to="#end0355b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0355c0801" to="#end0355c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0355c2301" to="#end0355c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356a0501" to="#end0356a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0356a0801" to="#end0356a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0356a0901" to="#end0356a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0356a1101" to="#end0356a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0356b0101" to="#end0356b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0356c0301" to="#end0356c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0357a0701" to="#end0357a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">士</lem><rdg wit="#wit.orig">土</rdg></app>
<app from="#beg0357a1001" to="#end0357a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app>
<app from="#beg0357a1101" to="#end0357a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app>
<app from="#beg0357a1301" to="#end0357a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app>
<app from="#beg0357b0601" to="#end0357b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0357b0602" to="#end0357b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0357b1501" to="#end0357b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0358a0501" to="#end0358a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0358a0502" to="#end0358a0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0358b1201" to="#end0358b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0358c0401" to="#end0358c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0359b0301" to="#end0359b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0359c0701" to="#end0359c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0359c1401" to="#end0359c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0360a2201" to="#end0360a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0360b0501" to="#end0360b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0360c1701" to="#end0360c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0360c2001" to="#end0360c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0361a0401" to="#end0361a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0361a1301" to="#end0361a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0361b0401" to="#end0361b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0361b1201" to="#end0361b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0361b1202" to="#end0361b1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0361c1501" to="#end0361c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0361c2101" to="#end0361c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">錄</lem><rdg wit="#wit.orig">緣</rdg></app>
<app from="#beg0362a0401" to="#end0362a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362a0402" to="#end0362a0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362a0403" to="#end0362a0403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362a1201" to="#end0362a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362a1202" to="#end0362a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362a1501" to="#end0362a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0362c1601" to="#end0362c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0363a0601" to="#end0363a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0363a1401" to="#end0363a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0364c1301" to="#end0364c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0365a1201" to="#end0365a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0355b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0355c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0355c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0355c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356a0501">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0356a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356a0801">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0356a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356a0901">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0356a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356a1101">［－］【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0356b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0356c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0356c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0357a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357a0701">士【CB】，土【卍續】</note>
<note n="0357a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357a1001">蘗【CB】，蘖【卍續】</note>
<note n="0357a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357a1101">蘗【CB】，蘖【卍續】</note>
<note n="0357a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357a1301">蘗【CB】，蘖【卍續】</note>
<note n="0357b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0357b0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357b0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0357b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0357b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0358a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0358a0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358a0502">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0358b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358b1201">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0358c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0358c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0359b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0359b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0359c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0359c0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0359c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0359c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0360a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0360a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0360b0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X62.0360b05.17" target="#nkr_note_add_0360b0501">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0360c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0360c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0360c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0360c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0361a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0361a0401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0361a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0361a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0361b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0361b0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0361b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0361b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0361b1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0361b1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0361c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0361c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0361c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0361c2101">錄【CB】，緣【卍續】</note>
<note n="0362a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0362a0401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362a0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0362a0402">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362a0403" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0362a0403">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0362a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362a1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0362a1202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0362a1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0362c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0362c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0363a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0363a0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0363a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0363a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0364c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0364c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0365a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0365a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>